Spór o raport amerykańskiej komisji senackiej ds. wywiadu
czwartek, 25 września 2014 10:15
Gdy 01 sierpnia 2014 r. na konferencji prasowej prezydent Stanów Zjednoczonych Barack Obama przyznał, iż USA torturowały ludzi w ramach programu przesłuchań prowadzonego przez Centralną Agencję Wywiadowczą (CIA) po 11 września 2001 r. wydawało się, że raport senackiej komisji ds. wywiadu, pieczołowicie przygotowywany od pięciu lat, ujrzy światło dzienne. Tak się jednak nie stało.

Raport ten, liczący blisko 6000 stron, dotyczy programu tzw. wzmocnionych technik przesłuchań (w szczególności pozbawiania snu, podtapiania, stosowania tortur psychologicznych) jakie były stosowane w tajnych, zagranicznych ośrodkach CIA. Program ten został ukończony, jednak wciąż pozostaje tajny.

Na początku bieżącego roku komisja senacka przesłała do Białego Domu streszczenie raportu liczące ok. 500 stron celem ocenzurowania elementów, których publikacja mogłaby zagrozić bezpieczeństwu Stanów Zjednoczonych. Publikacja pozostałych stron dokumentu, a w szczególności komentarza samej komisji wobec działalności Centralnej Agencji Wywiadowczej, do dnia dzisiejszego nie była przedmiotem dyskusji.

Według źródeł zbliżonych do administracji Baracka Obamy samo streszczenie ujawnia brutalne nadużycia CIA – wprowadzanie w błąd Departamentu Sprawiedliwości, Kongresu, opinii publicznej, a przede wszystkim stosowanie metod przesłuchań niedopuszczalnych w demokratycznym państwie prawa.

Biały Dom zwrócił senackiej komisji ds. wywiadu „ocenzurowany” dokument. Dianne Feinstein, szefowa tejże komisji, wyraźnie podkreśliła, iż administracja Baracka Obamy znacząco zaingerowała w treść streszczenia raportu, usuwając bardzo dużo fragmentów. Po tych zmianach dokument stał się niekompleksowy i niezrozumiały. Doprowadziło to do konieczności negocjacji pomiędzy senacką komisją ds. wywiadu a administracją Białego Domu odnośnie materiałów, które są uznawane przez ten drugi podmiot za szkodliwe dla państwa amerykańskiego.

Dyrektor agencji, John Brennan, wielokrotnie wyrażał swój pogląd o możliwych negatywnych skutkach publikacji spornego materiału. W marcu 2014 r. wyraźnie zaprzeczył zarzucanym CIA działaniom polegającym na monitorowaniu wewnętrznej korespondencji między prawnikami komisji. Jednakże w lipcu bieżącego roku przyznał, że CIA monitorowała korespondencję, przepraszając jednocześnie senatorów za bezprawne postępowanie.

W związku z powyższymi problemami data publikacji streszczenia raportu, który może wnieść wiele cennych informacji odnośnie tajnych więzień CIA na terytorium Polski, wciąż nie jest znana. Niektórzy komentatorzy wskazują, że raport może zostać upubliczniony w listopadzie bieżącego roku. Osoby związane z Republikanami twierdzą jednak, że nowe wybory do Senatu, mogące pozbawić Demokratów większości, są w stanie całkowicie zaprzepaścić publikację dokumentu.

*Autorem tekstu jest Łukasz Buczek, student III roku Wydziału Praw i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego.


Więcej informacji dostępne są tutaj:
1.    http://www.reuters.com/article/2014/09/09/us-usa-cia-torture-idUSKBN0H400720140909
2.    https://firstlook.org/theintercept/2014/09/03/senate-torture-report-2-4-weeks-says-feinstein/
3.    http://www.politico.com/story/2014/08/cia-senate-report-delays-requested-110403.html#ixzz3E7bPdm7f
4.    http://www.theguardian.com/world/2014/sep/18/john-brennan-cia-senate-frustration-conference
5.    https://www.techdirt.com/articles/20140922/07201128597/cia-boss-lies-about-his-earlier-lie-proved-wrong-earlier-cia-statements.shtml
6.    http://www.unz.com/article/senate-torture-report-vanishes