Zaangażowanie Unii Europejskiej i Państw Członkowskich w wyjaśnienie sprawy tajnych więzień CIA w Europie - analiza na zlecenie Parlamentu Europejskiego
piątek, 09 października 2015 00:00
Parlament Europejski opublikował analizę "A quest for accountability? EU and Member States inquiries into the CIA Rendition and Secret Detention Programme". Opracowanie dokumentu zostało zlecone przez Komisję Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (tzw. Komisja LIBE). Publikacja stanowi podsumowanie ostatnich wydarzeń związanych z wyjaśnieniem sprawy tzw. tajnych więzień CIA, w szczególności opublikowaniem Raportu Komisji Senatu USA ds. Wywiadu z grudnia 2014 r. oraz orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z lipca 2014 r. Wcześniej, w 2012 r. również na zlecenie Parlementu Europejskiego opracowano raport "The results of inquiries into the CIA's programme of extraordinary rendition and secret prisons in European states in light of the new legal framework following the Lisbon Treaty".

W analizie z września 2015 r. zawarto szereg rekomendacji adresowanych przede wszystkim do organów Unii Europejskiej. W ocenie autorów:
  • Parlament Europejski, w szczególności Komisja LIBE, powinny stworzyć forum regularnego dialogu z właściwym odpowiednikiem po stronie Kongresu lub Senatu USA, m.in. w celu wymiany informacji i wzmocnienia współpracy w zakresie polityk związanych z wymiarem sprawiedliwości i sprawami wewnętrznymi;
  • Parlament Europejski powinien opracować profesjonalny kodeks regulujący zasady zarządzania i odpowiedzialności za wymianę informacji w ramach UE (w szczególności określeniem granic możliwości powoływania się przez Państwa Członkowskie na argument oparty o bezpieczeństwo narodowe czy tajemnicę państwową, tj. wskazaniem co nie mieści się w definicji "bezpieczeństwa narodowego");
  • Parlement Europejski powinien wezwać Przewodniczącego Rady Europejskiej do wydania oficjalnego stanowiska dotyczącego programu tajnych lotów, ze wskazaniem jakie trudności napotykają śledztwa zmierzające do wyjaśnienia sprawy;
  • Parlament Europejski powinien również wezwać Państwa Członkowskie do przeprowadzenia rzetelnych śledztw dotyczących informacji - zawartych w raporcie Senatu USA - odnoszących się do przekazania Państwom Członkowskim znacznych sum pieniędzy, w szczególności jeśli czyny te wypełniałyby przesłanki przestępstwa korupcji.

Dokument analizuje również przebieg polskiego śledztwa w sprawie więzień CIA, jak również postępowań prowadzonych na Litwie, we Włoszech, w Rumunii, w Wielkiej Brytanii. We wszystkich tych państwach próby wyjaśnienia sprawy na poziomie politycznym (np. przez parlamenty krajowe) doprowadziły do wniosków, że rządy tych pięciu państw nie były w żaden sposób zaangażowane w program tajnych lotów.