Interwencja u Ministra Sprawiedliwości w sprawie sposobu sprawdzania danych osobistych przez sądy podczas rozpraw w oparciu o art. 213 i 214 k.p.k.

Helsińska Fundacja Praw Człowieka, w związku z monitorowaniem sprawy karnej przeciwko p. L.W., rozpoznawanej przez Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia, zwróciła uwagę na następujący problem.

Pierwsze posiedzenie sądu w tej sprawie miało miejsce w dniu 29 czerwca 2009 r. Podczas sprawdzania tożsamości oskarżonych, sędzia przewodniczący pytał ich m.in. o stan zdrowia oraz o to, czy leczyli się psychiatrycznie. Dwoje spośród oskarżonych wyjaśniło, że dotychczas leczyło się psychiatrycznie lub też miało problem z nadużywaniem alkoholu. Wszystkie te informacje były podawane do protokołu przy obecności licznej publiczności, znajdującej się na sali rozpraw. Przed podawaniem tego typu informacji oskarżeni nie zostali poinformowani o możliwości odmowy odpowiedzi na zadawane im pytania. Nie uzyskali także informacji, że mogą wnosić o wyłączenie jawności rozprawy w przypadku, gdyby jej jawność mogła naruszyć ważny interes prywatny.

Wydaje się, że podstawą prawną przeprowadzonej przez sąd ww. czynności jest art. 213 k.p.k., zgodnie z którym w postępowaniu należy ustalić tożsamość oskarżonego, jego wiek, stosunki rodzinne i majątkowe, wykształcenie, zawód i źródła dochodu oraz dane o jego karalności, a także art. 214 k.p.k., odnoszący się do właściwości, warunków osobistych oraz dotychczasowego sposobu życia. Obserwacje Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka prowadzą do wniosku, że sprawdzanie ww. danych przed „merytorycznym” rozpoczęciem sprawy jest stałą praktyką sądów.

W związku z powyższym Fundacja zwróciła się do Ministra Sprawiedliwości Pana Andrzeja Czumy z wątpliwościami, jakie zachodzą naszym zdaniem w przedmiotowej sprawie.