Menu główne

O programie

Jak pomagamy

Interwencje prawne dotyczące osób uzależnionych od narkotyków

Portal lex.pl o nas

Inne programy prawne

Programy interwencyjne i monitoringowe (krajowe)

Program Spraw Precedensowych

Obserwatorium wolności mediów w Polsce

Prawa człowieka a rozliczenia z przeszłością

Monitoring procesu legislacyjnego w obszarze wymiaru sprawiedliwości

Obserwatorium działalności CIA w Polsce

Opieka zdrowotna w polskich więzieniach i aresztach

Pomoc prawna dla uchodźców i migrantów

Obywatelski monitoring kandydatów na sędziów TK

Prawa dziecka

Prawa mniejszości

Programy interwencyjno-edukacyjne (krajowe)

Klinika Niewinność

Klinika Prawa Własności

Klinika "Prawa człowieka a podatki"

Programy badawcze

Krajowy Punkt Kontaktowy RAXEN

FRALEX - współpraca z Agencją Praw Podstawowych UE

Lepszy Wymiar Sprawiedliwości (współpraca z Forum Obywatelskiego Rozwoju)

Jesteśmy członkiem
Human Rights Network

Monitoring mediów dla HFPC prowadzi Press Service

Programy prawne HFPC korzystają z serwera podarowanego przez firmę ExOrigo

Naruszenie prawa do obrony obserwatorzy HFPC na rozprawie kasacyjnej przed Sądem Najwyższym w spra

czwartek, 30 lipca 2009 16:35

Naruszenie prawa do obrony – obserwatorzy HFPC na rozprawie kasacyjnej przed Sądem Najwyższym w sprawie p. M.M.

Obserwatorzy Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka wzięli udział w rozprawie kasacyjnej przed Sądem Najwyższym w sprawie p. M.M., który został oskarżony o przestępstwo z art. 286 § 1 w zw. z art. 12 k.k.

Wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w Drawsku Pomorskim został on skazany na 10 miesięcy pozbawienia wolności i warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej kary na okres próby 4 lat oraz na karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych po 20zł.

Apelację od tego wyroku na niekorzyść oskarżonego, wniósł prokurator w części dotyczącej orzeczenia o karze. Sąd Okręgowy w Koszalinie w wyroku z dnia 24 stycznia 2005 r. uznał apelację za bezzasadną i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.

Helsińska Fundacja Praw Człowieka poparła wniosek Pana M.M. o sporządzenie kasacji, skierowany do Rzecznika Praw Obywatelskich. RPO, na podstawie art. 521 k.p.k, wniósł kasację na korzyść oskarżonego, wnosząc o uchylenie obu wyroków oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd I instancji. Zaskarżonym wyrokom zarzucił naruszenie przepisów postępowania karnego tj. art. 479 § 1 k.p.k. w zw. z art. 133 § 2 k.p.k dotyczących prawidłowego doręczenia zastępczego jako podstawy do wydania wyroku zaocznego. W przedmiotowej sprawie w wyniku błędu Urzędu Pocztowego, pismo zawiadamiające oskarżonego o rozprawie zostało odesłane do Sądu o 1 dzień wcześniej niż powinno (szóstego dnia zamiast siódmego w przypadku drugiego awizo). W związku z tym naruszone zostały przepisy art. 479 § 1 k.p.k. oraz art. 133 § 2 k.p.k, zawierające gwarancje dotyczące prawa do obrony.

Przedstawiciel RPO stwierdził, że poprzez naruszenie przepisów wymienionych w zarzutach kasacji, doszło do naruszenia prawa do obrony oskarżonego. Wyrok zaoczny można wydać jedynie wtedy, gdy prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy oskarżony nie bierze w niej udziału z własnej woli. W przedmiotowej sprawie bez znaczenia jest fakt, czy oskarżony w ogóle zamierzał pismo odebrać i czy podjął w tym celu jakiekolwiek czynności, gdyż nie możemy a priori zakładać jego bierności. Gwarancyjność tego przepisu wyraża się w tym, że termin musi być dochowany co do dnia. Sąd Okręgowy rozpatrując sprawę, nie zauważył tego uchybienia, chociaż art. 440 k.p.k. nakłada na Sąd obowiązek badania z urzędu tego typu uchybień.

Pan M.M. poparł kasację Rzecznika.

Prokurator przyłączył się do kasacji RPO, ponieważ doszło do uchybienia przepisom procedury – art. 479 § 1 k.p.k. oraz art. 133 § 2 k.p.k Nadmienił jednak, że naruszenie art. 6 k.p.k jest automatycznym następstwem niedochowania przewidzianej przez wymienione przepisy procedury. Nie wymaga więc odrębnego akcentowania naruszenie prawa do obrony oskarżonego.

Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdził naruszenie przepisu art. 133 § 2 k.p.k. Uchylił wyroki w obu instancjach i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez sąd I instancji.

SN stwierdził brak zaistnienia przesłanek do wydania wyroku zaocznego z powodu nieprawidłowego działania pocztowej placówki oddawczej i w konsekwencji nieprawidłowego doręczenia. Zaznaczył jednak, że w przedmiotowej sprawie naruszenie prawa do obrony miało charakter abstrakcyjny, ponieważ oskarżony nie zgłosił się 14 dnia po odbiór zawiadomienia, nie podjął więc żadnych działań w celu realizacji swojego prawa. Sąd stwierdził, że wydanie takiego, a nie innego wyroku, umożliwiło tylko bardzo formalistyczne podejście do wykładni prawa oraz dbałość o praworządność - wyroki sądów: rejonowego i okręgowego nie mogły się w tej sytuacji ostać. Nawiązując do treści art. 523 § 1 k.p.k., Sąd zaznaczył, że w tej sprawie nie było sytuacji wpływu na treść orzeczenia, lecz w ogóle brak możliwości wydania takiego orzeczenia.

Ostatni wniosek Sąd Najwyższy skierował w stronę przedstawiciela RPO. Zaakcentował, że szczególne podmioty uprawnione do wniesienia kasacji, określone w art. 521 k.p.k. powinny zawsze rozważać przy tego typu sprawach szersze względy społeczne przemawiające za wniesieniem kasacji, a nie tylko względy indywidualne.

Joomla SEF URLs by Artio