Wniosek do TK o wyrażenie zgody na przedstawienie opinii przyjaciela sądu w sprawie dotyczącej Polskiego Związku Łowieckiego

Dnia 15 czerwca 2011 r. Helsińska Fundacja Praw Człowieka zwróciła się do Prezesa Trybunału Konstytucyjnego prof. Andrzeja Rzeplińskiego z wnioskiem o wyrażenie zgody na przedstawienie Trybunałowi „opinii przyjaciela sądu” (amicus curiae) oraz przekazanie dokumentów w sprawie skargi konstytucyjnej Andrzeja W. (SK 8/11) w sprawie o zbadanie zgodności art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1995 roku – Prawo łowieckie (Dz.U. z 2005 r. nr 127, poz. 1066) z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, w zakresie w jakim nie zawiera unormowań przyznających prawo do sądu wobec ostatecznych decyzji organów dyscyplinarnych Polskiego Związku Łowieckiego rozstrzygających o prawach i obowiązkach członków, innych niż orzekających o utracie członkostwa w Polskim Związku Łowieckim.

Fundacja wskazała, iż zaskarżony przepis ustawy Prawo łowieckie jest sprzeczny ze standardami gwarantowanymi przez Europejską Konwencję Praw Człowieka. Przede wszystkim wskazać należy na wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu z dnia 23 czerwca 1981 r. w sprawie Le Compte Van Leuven de Meyere (skarga nr 6878/75; 7238/75), zgodnie z którym rozstrzygnięcia sądów dyscyplinarnych mają skutek dla praw i obowiązków o charakterze cywilnym, a zatem muszą spełniać wymogi określone w art. 6 EKPC. Jednym z wymagań rzetelnego postępowania jest możliwość odwołania się do przynajmniej jednej instancji sądowej. „Sąd” w rozumieniu EKPC to organ, który musi: być ustanowiony ustawą, wykonywać funkcje orzekające, być niezależnym w stosunku do władzy wykonawczej oraz stron postępowania. Sędziowie w nim orzekający powinni mieć ponadto gwarancje proceduralne wynikające z art. 6 EKPC, zapewniające im niezależność orzekania. Z całą pewnością za „sądy” w rozumieniu Konwencji nie mogą być uznane okręgowe sądy łowieckie oraz Główny Sąd Łowiecki.

Europejski Trybunał Praw Człowieka w sprawie Le Compte Van Leuven de Meyere podkreślił ponadto, że „wymogi elastyczności oraz efektywności, które są w pełni zgodne z postulatem ochrony praw człowieka, mogą uzasadniać wcześniejszą interwencję organów administracyjnych lub profesjonalnych (w tym organów sądowych), które nie spełniają w pełni wymagań wynikających z art. 6 Konwencji.” Mając równocześnie na uwadze art. 13 Konwencji, stanowiący, iż „każdy, czyje prawa i wolności zawarte w niniejszej konwencji zostały naruszone, ma prawo do skutecznego środka odwoławczego do właściwego organu państwowego” stwierdzić należy, iż standardem określonym przez Europejski Trybunał Praw Człowieka jest sądowa kontrola orzeczeń organów dyscyplinarnych. Takiego standardu nie zapewnia jednak art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1995 roku – Prawo łowieckie, ograniczając ową kontrolę jedynie do przypadków utraty członkostwa w Polskim Związku Łowieckim.

Przypomnijmy, że 1 maja 2011 r. w Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka uruchomiony został program „Standardy rzetelnego procesu w postępowaniach dyscyplinarnych”, który zakłada m. in. udzielanie porad prawnych przedstawicielom zawodów zaufania publicznego oraz zawodów regulowanych, przeciwko którym toczą się postępowania dyscyplinarne. Porady prawne, z uwagi na zakres działalności Fundacji, dotyczyć będą postępowania dyscyplinarnego w zakresie, w jakim stosuje się w nim kodeks postępowania karnego, w szczególności na przysługującym stronie postępowania prawie do rzetelnego procesu, zagwarantowanym w art. 45 Konstytucji RP oraz art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Długoterminowym celem projektu jest doprowadzenie do ujednolicenia standardów procesowych w zakresie postępowań dyscyplinarnych zawodów zaufania publicznego oraz zawodów regulowanych. Obecnie rozwiązania te są różne i opierają się na różnych regulacjach.

Całość wniosku HFPC do Trybunału Konstytucyjnego czytaj tutaj.

Więcej o nowym programie HFPC zobacz tutaj.