Wystąpienie do MSWiA w sprawie zdarzenia z białoruską flagą podczas ME w Bydgoszczy

W piśmie do Jerzego Millera – Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, Helsińska Fundacja Praw Człowieka wyraziła przekonanie, iż koniecznym wydaje się, aby skorzystał on – jako organ koncesyjny – ze swoich uprawnień w zakresie nadzoru nad prowadzeniem działalności ochrony osób i mienia (w szczególności art. 16 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia – Dz. U. z 1997 r. nr 114, poz. 740 z późn. zm.) oraz przeprowadził stosowne postępowanie wyjaśniające, czy w trakcie prowadzonych działań nie doszło do naruszenia prawa przez pracowników Firmy Ochrony, Szkolenia, Asekuracji FOSA sp. z o. o.

W dniu 25 czerwca 2011 r. w trakcie Mistrzostw Europy w koszykówce rozgrywanych w Bydgoszczy podczas meczu Litwa-Białoruś ochrona nakazała kibicom Białorusi usunięcie biało-czerwono-białych flag białoruskich, zakazanych przez reżim Aleksandra Łukaszenki. Pretekstem do usunięcia flag był ich rzekomy zbyt wielki rozmiar. Kiedy jednak kibice wyjęli mniejsze flagi, pracownicy ochrony z Firmy Ochrony, Szkolenia, Asekuracji FOSA sp. z o. o. siłą zmusili Białorusinów do ich usunięcia, m. in. poprzez wykręcanie rąk. Ochrona i organizatorzy twierdzili, że wszystko odbyło się zgodnie z regulaminem imprezy, czyli z regulacjami FIBA (Międzynarodowej Federacji Koszykówki).

W swoim wystąpieniu Fundacja wskazała, iż w regulaminach FIBA nie istnieje żaden przepis, który uzasadniałby interwencję ochrony. W aktach normatywnych FIBA kwestia używania flag podczas imprez sportowych została uregulowana jedynie w odniesieniu do organizatorów. Akty te mówią, że organizator winien zapewnić takie umieszczenie flag uczestników danego turnieju, aby odbyło się to zgodnie z zasadą równości. Regulacje te precyzują, iż flagi winny wisieć w porządku alfabetycznym według języka angielskiego. Kwestia używania flag przez kibiców nie została jednak w żaden sposób uregulowana.

Sytuację, w której pracownicy agencji ochrony osób mogą korzystać ze środków przymusu są określone w ustawie z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. Nr 145, poz. 1221), która stwierdza, że pracownik ochrony może stosować środki przymusu bezpośredniego w przypadkach określonych w ustawie wyłącznie wobec osób uniemożliwiających wykonanie przez niego zadań określonych w ustawie. Na podstawie relacji prasowej, znajdującej się w artykule Rzeczpospolitej pt. „Polski skandal z białoruską flagą” z dnia 28 czerwca 2011 r., możemy sądzić, że w czasie prowadzonych czynności charakter działań podjętych przez pracowników agencji ochrony FOSA nie spełniał przesłanek, które usprawiedliwiałyby użycie przez pracowników ochrony środków przymusu bezpośredniego.

Zobacz również pismo HFPC do Prezesa FIBA Europe.