Ile nas kosztuje niesłuszne tymczasowe aresztowanie?

Orzeczenia o zasądzeniu odszkodowania za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie znajdują swój początek w postanowieniu o zastosowaniu wobec podejrzanego tego środka zapobiegawczego. O tym, że postanowienia te bywają wadliwe, lapidarne i nie w pełni przystają do wymogów przewidzianych przepisami kodeksu postępowania karnego, wiadomo właściwie od dawna.

Niestety problem ten jest również dobrze znany Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka oraz wchodzącej w jej skład Klinice "Niewinność". W swej długoletniej praktyce wielokrotnie spotykaliśmy się z sytuacją, gdy stosowanie tego środka w zupełności nie przystawało do standardów wypracowanych w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Jako adekwatny przykład warto wskazać sprawę Roberta B., wobec którego ten środek zapobiegawczy stosowany jest już dwunasty rok. Ponad rok temu ETPC wydał wyrok, w którym stwierdził naruszenie przez Polskę  w stosunku do Roberta B. art. 5 ust. 3 i 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (odpowiednio wolność osobista oraz prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie). Orzeczenie to nie zmieniło jednak w żaden sposób sytuacji procesowej skarżącego. W dalszym ciągu pozostaje tymczasowo aresztowany.

Poruszając zagadnienie niesłusznego tymczasowego aresztowania warto także dotknąć problemu niedostatecznego wykorzystania w toku postępowania karnego pozostałych, nieizolacyjnych środków zapobiegawczych. Z tych względów gorąco zachęcamy również do lektury raportu przygotowanego na ten temat przez prawników HFPC - Dominikę Gmerek i Katarzynę Wiśniewską. Jego pełną treść można poznać pod tym adresem.