Sprawa Marcina D. - pomówienia współoskarżonych

Magdalena S. zginęła w godzinach porannych 20 września 2000 r., w wyniku uderzenia przez sprawcę  kamieniem w głowę.

Marcin D. został skazany na karę 25 lat pozbawienia wolności wyrokiem Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 28 kwietnia 2004, za to zabójstwo. Ponadto Sąd uznał go winnym innych przestępstw objętych aktem oskarżenia, nie związanych jednak ze sprawą zabójstwa.

Uzasadnienie wyroku Sąd Okręgowy sporządził po 5 miesiącach (po naszej interwencji u Prezesa Sądu).

Po analizie akt sprawy nabraliśmy poważnych wątpliwości czy oskarżony Marcin D. rzeczywiście popełnił to przestępstwo. Sąd uznał bowiem winę Marcina D. wyłącznie na podstawie obciążających go wyjaśnień współoskarżonego. Wyjaśnienia te Artur W. kilkakrotnie zmieniał w trakcie postępowania, a jedyne, które obciążały Marcin D. zostały (wg Artura W.) wymuszone przez Policję. Sąd raz oceniał jego wyjaśnienia jako wiarygodne a innym razem poddawał w wątpliwość. 

Na miejscu zdarzenia Policja zabezpieczyła liczne ślady pozostawione przez sprawców. Żadne nie należały do Marcina D. 

Sąd nie podjął próby ustalenia trzeciego sprawcy zabójstwa (naoczni świadkowie widzieli trzy osoby, ślady zabezpieczone na miejscu nie pochodzą od żadnego z oskarżonych). Wymuszone przez Policję wyjaśnienia współoskarżonego Artura W. oprócz Marcina D., obciążały w równym stopniu jeszcze jedną osobę – Andrzeja G., jednak wobec niego prokuratura umorzyła (05.09.2001).  

Wobec Marcina D. Andrzeja G. prokuratora dysponowała dokładnie tymi samymi dowodami.

Analiza sprawy oraz przebieg procesu, który odbywał się z wyłączeniem jawności, nasuwał naszym zdaniem wątpliwości dotyczące zagwarantowania oskarżonemu prawa do rzetelnego procesu, w tym w szczególności:

• interpretacji i zastosowania swobodnej oceny dowodów.

-  interpretacji i zastosowania reguły in dubio pro reo.

• zasadności wyłączenia jawności postępowania sądowego, która w świetle art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej stanowi gwarancje prawa do rzetelnego rozpatrzenia sprawy.

Sąd Apelacyjny w Poznaniu 28 grudnia 2004 uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając zarzuty podniesione w apelacjach. Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy dokonał dowolnej, nierzetelnej i niepełnej oceny dowodów, pomijając ocenę niektórych z nich, niektórych – istotnych - nie przeprowadził w ogóle. Sąd Apelacyjny uznał, że dowód z pomówienia współoskarżonego jest dowodem szczególnym i jego ocena wymaga szczególnej skrupulatności, którą Sąd Okręgowy się nie wykazał. Sąd Apelacyjny zwrócił też uwagę na pominiecie przez Sąd Okręgowy wyników ekspertyz, które były korzystne dla oskarżonych. Sądu Apelacyjnego uchylił tymczasowe aresztowanie stosowane wobec Marcina D. przez ponad cztery lata. 

Od kwietnia 2005 proces przeciwko Marcinowi D. toczy się ponownie przed Sądem Okręgowym w Zielonej Górze. Fundacja Helsińska została dopuszczona do udziału w sprawie w charakterze przedstawiciela społecznego (art. 90 kpk) przedstawiając Sądowi opinie prawną typu amicus curiae. Przedstawiciele HFPC uczestniczyli we wszystkich rozprawach. Spodziewamy się, że wyrok zapadnie w grudniu 2007.