Strona główna Prawo Europejski Trybunał Praw Człowieka Polska naruszyła art. 10 EKPCz (skarga nr 20436/02)

Od 1 stycznia 2018 r. strona nie jest aktualizowana.

Tematyka wolności słowa została przeniesiona na stronę główną
Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, dostępną na: www.hfhr.pl

Polska naruszyła art. 10 EKPCz (skarga nr 20436/02) PDF Drukuj Email
Skarżąca, Helena Wojtas-kaleta była dziennikarką muzyczną Telewizji Polskiej S.A. oraz przewodniczącą Syndykatu Dziennikarzy Polskich Telewizji Polskiej.  Dnia 1 kwietnia 1999 r. w Gazecie Wyborczej ukazał się artykuł na temat zdjęcia z anteny dwóch programów muzycznych. W artykule ukazała się krytyczna wypowiedź skarżącej nt. sytuacji programowej w telewizji. Ponadto, skarżąca podpisała list otwarty, podpisany przez 34 artystów oraz ludzi związanych z mediami zaadresowany do wrocławskiego zarządu TVP.  
Dnia 15 kwietnia 1999 r. skarżąca została upomniana przez pracodawcę, że zgodnie z regulaminem pracy nie powinna się wypowiadać niepochlebnie o sytuacji w TVP, ponieważ to wpływa na wizerunek spółki. Odpowiadając na zastrzeżenia pracodawcy skarżąca wskazała, że wypowiedzi udzieliła jako przewodnicząca związków zawodowych. Nagana miało zostać w kartotece skarżącej przez rok, jako działanie na szkodę pracodawcy.
Dnia 13 maja 1999 r. skarżąca zwróciła się do sądu pracy w celu unieważnienia nagany. Dnia 9 stycznia 2001 Sąd Rejonowy we Wrocławiu oddalił jej powództwo. Skarżąca złożyła apelację. Dnia 10 kwietnia 2001 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu utrzymał wyrok sądu pierwszej instancji, wskazując, że skarżąca działała z naruszeniem obowiązku lojalności i w konsekwencji pracodawca miał prawo wydać naganę.
W 2001 r. sprawa trafiła do ETPCz, skarżąca wskazywała na naruszenie art. 10 EKPCz oraz jej prawa do krytyki w sprawach społecznie istotnych. W sprawie przed Trybunałem opinię przyjaciela sądu złożyła Helsińska Fundacja Praw Człowieka wskazując na specyfikę zawodu dziennikarza, którego podstawowym zadaniem jest informowanie społeczeństwa i przedstawianie opinii.
Trybunał uznał, że Polska dopuściła się naruszenia art. 10 Konwencji. Wskazał przy tym, że niezbędne jest rozróżnienie działań podjętych przez dziennikarkę w charakterze dziennikarki, pracownika TVP oraz przewodniczącej związków zawodowych. Ustalenie tego niezbędne jest w celu określenia czy ingerencja w wolność słowa była niezbędna w demokratycznym państwie prawa.
ETPCz wskazał, że zadaniem dziennikarza jest informowanie społeczeństwa o ważnych sprawach społecznych. Sądy krajowe orzekając w sprawie nagany podzieliły argumentacje TVP, nie odnosząc się przy tym do roli społecznej dziennikarzy oraz do interesu społecznego. ETPCz zauważył, że wypowiedź skarżącej nie miała na celu personalnego ataku na TVP, czy konkretną osobę, lecz miała na celu poinformowanie społeczeństwa o istniejących nieprawidłowościach.  Z tego względu ingerencja w wolność słowa skarżącej nie była niezbędna w demokratycznym państwie ani proporcjonalna do celu jakim była ochrona wizerunku TVP.  

Wyrok dostępny jest na: cmiskp.echr.coe.int/tkp197/portal.asp
 

Tematy pokrewne

pomorskie zachodniopomorskie warmińsko-mazurskie podlaskie mazowieckie kujawsko-pomorskie lubuskie wielkopolskie łódzkie dolnośląskie opolskie śląskie świętokrzyskie małopolskie podkarpackie lubelskie