Obie publikacje poświęcone były sytuacji w Krajowej Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej w Sopocie. W obu powtarzały się podobne stwierdzenia i zarzuty. Ich autor przytaczał jednocześnie opinie i kontrargumenty Krajowej Kasy, a w numerze z drugą publikacją zamieszczono wywiad “Rządzimy, bo się znamy” z prezesem jej zarządu Grzegorzem B.

Krajowa Kasa, członkowie jej organów, których nazwiska pojawiły się w tych publikacjach, przesłali redaktorowi naczelnemu “Gazety Wyborczej” sprostowania oraz odpowiedzi takiej samej treści, w sumie 19 stron, domagając się – każdy w swoim imieniu i osobno – ich zamieszczenia w “Gazecie Wyborczej” oraz “Rzeczpospolitej.

“Gazeta Wyborcza” odmówiła i sprawa znalazła się w sądzie. Sąd pierwszej instancji oddalił żądania wszystkich powodów dotyczące zamieszczenia sprostowań, uznając, że informacje kwestionowane przez nich zostały sprostowane przez samych zainteresowanych, których opinie i stwierdzenia przytoczył autor publikacji. Sąd uwzględnił natomiast częściowo, i tylko w odniesieniu do Krajowej Kasy, żądanie dotyczące odpowiedzi, która w myśl art. 31 prawa prasowego ma być rzeczową reakcją na stwierdzenia zagrażające dobrom osobistym.

Sąd drugiej instancji skrócił odpowiedź, usuwając z niej powtórzenia jako zbędne i niemieszczące się w formule odpowiedzi. Uznał, że pod tą odpowiedzią mogą się podpisać także powodowie pełniący funkcje w Krajowej Kasie i w tym zakresie ich powództwo uwzględnił.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła tylko Krajowa Kasa. Osoby wymieniane w publikacjach cofnęły swe powództwa. Sąd Najwyższy wyrokiem z 15 maja 2008 r. (sygn. I CSK 531/07) werdykt ten uchylił. Nie zgodził się z sądem drugiej instancji, że skoro podobne zarzuty pojawiły się w dwu publikacjach, wystarczy jedna odpowiedź na nie i jedno sprostowanie. Uznał, że objętość wskazana w art. 32 ust. 7 prawa prasowego odnosi się nie do całej publikacji, ale do fragmentu materiału, którego sprostowanie czy odpowiedź dotyczy.

Sąd Najwyższy zgodził się natomiast z opinią, że odpowiedź czy sprostowanie nie są rzeczowe, jeśli w publikacji znalazło się już stanowisko zainteresowanego w danej kwestii.

Sąd drugiej instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy zmienił swój wyrok i nakazał “Gazecie Wyborczej” opublikowanie dodatkowych sprostowań i odpowiedzi oraz sprostowań bez dodatkowych skrótów. Oddalił natomiast apelację co do żądania opublikowania odpowiedzi i sprostowań przekraczających objętością pół strony maszynopisu.

Sąd Najwyższy oddalił tę skargę. Za prawidłową uznał wykładnię ograniczeń objętościowych przewidzianych w art. 32 ust. 7 prawa prasowego przyjętą przez sąd drugiej instancji. – Chodzi o możliwość opublikowania rzeczowych, ale i uwzględniających realia, sprostowań czy odpowiedzi – zaznaczył sędzia Dariusz Zawistowski. Sąd Najwyższy potwierdził słuszność stanowiska zajętego już w wyroku z 3 września 2009 r. (sygn. I CSK 58/9), że redaktor, który wbrew obowiązkowi nie przekazał niezwłocznie wnioskodawcy zawiadomienia o odmowie publikacji sprostowania czy odpowiedzi i o jej przyczynach, nie traci prawa do powołania się na nie przed sądem.

Odnosząc się do poglądu wyrażonego przez SN w wyroku z 15 maja 2008 r., że sąd nie może ingerować w treść sprostowania czy odpowiedzi, sędzia zaznaczył, że odmienny wyraził SN m.in. w uchwale z 17 września 2008 r. (sygn. III CZP 79/08), (I CSK 138/09).

Zgodnie z art. 32 ust. 61 prawa prasowego redaktor naczelny zobowiązany jest do opublikowania odpowiedzi prasowej i sprostowania bezpłatnie, na wniosek zainteresowanego. Nie wolno mu bez zgody wnioskodawcy dokonywać w nich skrótów ani innych zmian, które by osłabiały znaczenie tekstu lub intencje autora. Odpowiedź nie może być dłuższa od dwukrotnej objętości materiału prasowego, którego dotyczy. Nie można wymagać, by była krótsza niż pół strony maszynopisu (art. 32 ust. 7). Redaktor musi odmówić zamieszczenia odpowiedzi, m.in. jeśli zawiera treść karalną lub narusza interesy osób trzecich i nie jest rzeczowa, a także gdy wpłynęła po miesiącu od opublikowania danego materiału.

Żródło: Rzeczpospolita Prawo (9 listopada 2009 r.) - Podwójnie limitowana objętość odpowiedzi i sprostowania