Strona główna Publikacje Publikacja 4: Paragraf 212. Odpowiedzialność karna za zniesławienie

Od 1 stycznia 2018 r. strona nie jest aktualizowana.

Tematyka wolności słowa została przeniesiona na stronę główną
Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, dostępną na: www.hfhr.pl

Publikacja 4: Paragraf 212. Odpowiedzialność karna za zniesławienie PDF Drukuj
Publikacja "Paragraf 212. Karanie dziennikarzy za zniesławienie w polskiej praktyce" autorstwa Dawida Sześciło.

"Praktyka działalności Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka i Izby Wydawców Prasy od wielu lat dostarcza dowodów na nadmiar ingerencji państwa w swobodę wypowiedzi prasowej. Jej podstawowym przejawem jest sięganie po sankcje karne w związku z przypadkami naruszania przez media dóbr osobistych. Najczęstszym i najbardziej dolegliwym środkiem represji pozostaje od lat odpowiedzialność karna za zniesławienie (art. 212 Kodeksu karnego). Od chwili wejścia w życie obecnie obowiązującego k.k. skazano na jego podstawie już 1069, w tym 241 osób otrzymało karę pozbawienia wolności. Ministerstwo Sprawiedliwości nie gromadzi danych wskazujących, ilu wśród skazanych to dziennikarze, ale według danych Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich tylko w latach 2005-2006 sądy wydały 23 wyroki skazujące dziennikarzy, a w 102 przypadkach zadecydowały o umorzeniu.
 
Polski ustawodawca pozostaje nieugięty i opiera się postulatom wyrugowania przepisów umożliwiających stosowanie sankcji karnych w związku z publikacjami prasowymi. Do satysfakcjonujących zmian w prawie nie doprowadziły liczne interwencje ze strony ważnych instytucji międzynarodowych (Rady Europy, OBWE) oraz orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka – zasadniczo przeciwnego jakimkolwiek prawnokarnym ograniczeniom wolności wypowiedzi.
 
Zdaniem Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka i Izby Wydawców Prasy skala problemu narzuca potrzebę pilnych zmian legislacyjnych, mimo że przedstawienie „suchych” statystyk wyroków skazujących za zniesławienie czy znieważenie może nie przekonywać o wadze problemu i konieczności zmian. Dużo więcej daje prezentacja poszczególnych postępowań karnych prowadzonych przeciwko dziennikarzom, także tych, które nie doprowadziły do skazania. Już samo postawienie zarzutów i pozostawanie w stanie oskarżenia jest środkiem represji i studzi zapał mediów do ujawniania informacji istotnych dla interesu publicznego. Udowodnienie potrzeby dekryminalizacji zniesławienia nie nastręcza trudności, gdy można na tę kwestię spojrzeć z perspektywy indywidualnych przypadków. Wówczas okazuje się, że art. 212 k.k. niejednokrotnie był i jest wykorzystywany jako instrument zastraszania dziennikarzy, a sądy rozpoznające sprawy o zniesławienie nie były w stanie wykazać się wrażliwością i zrozumieniem dla roli, jaką w społeczeństwie demokratycznym spełniają media."

Dawid Sześciło. Paragraf 212. Karanie dziennikarzy za zniesławienie w polskiej praktyce. Warszawa 2009. [PDF]

 
pomorskie zachodniopomorskie warmińsko-mazurskie podlaskie mazowieckie kujawsko-pomorskie lubuskie wielkopolskie łódzkie dolnośląskie opolskie śląskie świętokrzyskie małopolskie podkarpackie lubelskie