Dnia 20 marca 2009 r., w warszawskiej siedzibie Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej odbyła się konferencja organizowana przez Stowarzyszenie Dziennikarzy Obywatelskich i Szkołę Wyższą Psychologii Społecznej. Tematem przewodnim były zasady prawa i etyki w dziennikarstwie obywatelskim oraz kwestia ewentualnych zapisów ustawowych, odnoszących się do dziennikarstwa obywatelskiego (DO).

Konferencja miała na celu odpowiedź na następujące pytania: czy dziennikarstwo obywatelskie dojrzało do uregulowań prawnych. Naturalnym medium dziennikarzy obywatelskich jest internet. Czy jesteśmy w stanie zapobiec łamaniu prawa autorskiego, często w postaci zawłaszczania materiałów dziennikarzy obywatelskich? Czy należy mówić o etyce w dziennikarstwie obywatelskim czy po prostu w dziennikarstwie? Jakimi możliwościami dysponuje dziennikarz obywatelski, którego prawa autorskie zostały naruszone.
W Konferencji z ramienia "Obserwatorium" udział wzięła Dominika Bychawska

Tomasz Kowalski Przezes Stowarzyszenia Dziennikarzy Obywatelskich wskazywał Serwis Dziennikarstwa Obywatelskiego – wskazywał, że obecnie jest ok. 12 tys. zarejestrowanych w forach dziennikarzy społecznych, 3 tys. aktywnie piszących. A. Pieczyrek wskazał, że dziennikarstwo obywatelskie to działania nieprofesjonalnych dziennikarzy w interesie społecznym. Wskazano również, że na wiadomosci24.pl zamieszczane jest 38 tys. tekstów autorskich w ciągu roku, opublikowano 82 tys. zdjęć zrobionych przez dziennikarzy obywatelskich. Jednakże aktywność dziennikarska obywateli się zmniejsza.

DO jest zjawiskiem nowym i Polacy się go uczą. Przede wszystkim w zakresie cytowania i wykorzystywania źródeł, tak aby nie naruszać prawa autorskiego. Dużym problemem serwisów publikujących artykuły DO jest zawarta w nich krypto reklama. Generalny trend wskazuje jednak na podnoszenie się standardów przestrzegania praw autorskich przez DO.

Stowarzyszenie Dziennikarzy Obywatelskich zamieszcza informacje dotyczące standardów dziennikarskich oraz prawa autorskiego w celu podnoszenia społecznej świadomości w tym zakresie.

Profesor Wiesław Godzic (SWPS) w przemówieniu pt. Etyka w dziennikarstwie obywatelskim wskazywał na zły wizerunek, jaki towarzyszy dziennikarzom w dzisiejszym społeczeństwie. Wskazywał on również na odmienne standardy i normy stosowane wobec dziennikarzy „zawodowych” a DO, m.in. w zakresie ujawniania informatora czy też źródła informacji. Profesor W. Godzic wskazywał na uwarunkowania kulturowe jakie towarzyszą dziennikarzom i mają bezpośredni wpływ na etykę i profesjonalizm działania. Wskazał on również, że DO jest dziennikarzem bez mistrza, który nadzorowałby wykształcenie się u dziennikarza odpowiedniego warsztatu i dbałości o standardy zawodowe.

Piotr Waglowski (VaGla.pl Prawo i Internet) w przemówieniu pt. Dziennikarstwo obywatelskie w świetle regulacji prawnych, postawił kontrowersyjną tezę wskazującą na brak DO. Wskazywał on iż serwisy zajmujące się DO czerpią olbrzymie korzyści z umieszczanych na ich stronach tekstów. Przyciągają one w ten sposób reklamodawców, którzy płacą duże kwoty. Zrozumiałym jest, że serwisy muszą się jakoś utrzymać, ale czy dziennikarstwo obywatelskie nie powinno być działalnością na rzecz społeczeństwa, bez chęci zysku?

P.Waglowski wskazywał również na cienką granicę pomiędzy DO a propagandą polityczną. Wskazał on jako przykład blogi prowadzone przez znanych polityków, np. L.Dorna, czy Czarneckiego.

P. Waglowski wskazywał również, że serwisy internetowe na początku umieszczają informacje publikowane przez DO, żeby zgromadzić dużo informacji a później częstą praktyką jest umieszczanie w streamie newsów ukrytych reklam – czy takie zachowanie nie powinno być uznane za delikt w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.

Prof. M. Mrozowski (UW, SWPS)  w wystąpieniu pod tytułem Mass media i DO w społeczeństwie obywatelskim wskazywał nierozłączny charakter społeczeństwa obywatelskiego i rosnącej liczby organizacji pozarządowych z wzrostem DO.

Społeczeństwo obywatelskie ma również wpływ na moralność grupową i na zwiększenie się inicjatyw masy na rzecz innych ludzi. Nie bez znaczenia ma również powstanie DO w Internecie, gdzie myślenie jest zbiorowe, sieciowe tak jak w różnego rodzaju organizacjach.

Prof. M. Mrozowski wskazał również, że społeczeństwo obywatelskie to moralność grupowa, obywatelska, która przekłada się na działalność zbiorową. Nie może być społeczeństwa obywatelskiego w którym ktoś działa dla pieniędzy, a nie zupełnie altruistyczne. DO nastawione na jakikolwiek zysk, nie może być obywatelskie. Elementem tego społeczeństwa, jest edukacja i promocja postaw obywatelskich. Nie do końca jest jasne czy edukacja obywatelska ma wpływ na DO czy też DO ma wpływ na umocnienie postaw obywatelskich.

Najważniejszą rolą DO jest działanie jako watchdog, który pilnuje interesów wspólnoty.

Dr Aleksander Tarkowski w swoim wystąpieniu odniósł się do licencji Creative Commons, które mogą stanowić alternatywę dla prawa autorskiego, szczególnie w świetle zmiany źródeł informacji – przejście z prasy na Internet.