Agent po rozwiązaniu umowy agencyjnej może żądać świadczenia wyrównawczego. Rozwiązanie umowy nastąpiło w czasie obowiązywania normy wprowadzającej obowiązek świadczenia wyrównawczego.

17 lipca 2007 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie prawne Sądu Okręgowego w Warszawie dotyczące umowy agencyjnej. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że artykuł 2 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 lipca 2000 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny jest zgodny z art. 2, art. 20 i art. 22 Konstytucji. W pozostałym zakresie Trybunał postanowił umorzyć postępowanie.

Ustawa zmieniająca z 26 lipca 2000 r. kodeks cywilny w 2000 r. wprowadziła zasadnicze zmiany przepisów dotyczących umowy agencyjnej. Agent po rozwiązaniu umowy agencyjnej może żądać świadczenia wyrównawczego. Nowy przepis stanowi, że do umów agencyjnych zawartych przed dniem wejścia w życie nowelizacji ( 9. 12. 01 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe z zastrzeżeniem, że do umów agencyjnych trwających 9 grudnia 2001 r. nowa ustawa znajduje zastosowanie po upływie roku od dnia jej wejścia w życie. Trybunał stwierdził, że przepisy ustawy z 26 lipca 2000 r. dotyczące świadczenia wyrównawczego stosuje się tylko do umów, które rozwiązano po upływie rocznego terminu przewidzianego w ustawie zmieniającej. Umowa agencyjna w związku z którą Marek K., którego dotyczy pytanie prawne, dochodzi zapłaty świadczenia wyrównawczego została rozwiązana 9 maja 2002 r., a zatem już po upływie terminu określonego w ustawie. Rozwiązanie umowy nastąpiło zatem w czasie obowiązywania normy wprowadzającej obowiązek świadczenia wyrównawczego. Nawet więc wtedy, gdy wątpliwości interpretacyjne dotyczące czasowego zakresu obowiązywania kwestionowanych przepisów byłyby uzasadnione, to sugerowane przez sąd wątpliwości co do czasowego zakresu obowiązywania zmian w regulacji dotyczącej umowy agencyjnej nie istnieją. Tym samym ani zarzut nie działania prawa wstecz, ani różnorodnych możliwości interpretacyjnych nie znalazł potwierdzenia.

W sprawie przed Trybunałem HFPC złożyła opinię przyjaciela sądu przygotowaną przez dr Ulricha Ernsta, dr Adama Bodnara oraz Marcina Rozmusa. W opinii tej podnieśliśmy, że brzmienie kwestionowanych przepisów nie budzi wątpliwości i zwrócenie się do TK z pytaniem prawnym nie było konieczne, aby świadczenia wyrównawcze mogły być przyznane.

Trybunał Konstytucyjny podzielił wyrażone przez nas stanowisko. Rozstrzygnięcie Trybunału powinno więc ostatecznie rozwiązać problem wypłaty świadczeń wyrównawczych i usunąć wątpliwości dotyczące zasad ich przyznawania. 

Komunikat został sporządzony w oparciu o informacje ze strony Trybunału Konstytucyjnego.