Czy osoba niepełnosprawna może być prokuratorem?

W dniu dzisiejszym Helsińska Fundacja Praw Człowieka wystosowała cztery pisma w sprawie dostępu do zawodu prokuratora oraz asesora prokuratury dla osób niepełnosprawnych, w tym poruszających się na wózku inwalidzkim.  Pisma te zostały skierowane do: Prokuratora Generalnego, Przewodniczącego Rady Prokuratorów przy Prokuraturze Generalnym,  Stowarzyszenia Prokuratorów RP oraz Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP.

Wobec licznych wątpliwości, jakie narosły wokół tego zagadnienia w każdym z ww. pism Fundacja zwróciła się z prośbą o wyrażenie opinii na temat możliwości wykonywania zawodu prokuratora oraz asesora prokuratury przez osobę niepełnosprawną, a w szczególności poruszającą się przy pomocy wózka inwalidzkiego. Pragniemy bowiem uzyskać informację, czy w opinii ww. podmiotów zdolność chodzenia jest warunkiem koniecznym do wykonywania określonych w ustawie czynności prokuratorskich, a także, czy jest ona niezbędna do godnego reprezentowania urzędu prokuratorskiego oraz strzeżenia jego powagi (art. 44 ust. 2 ustawy o prokuraturze).

W każdym z powyższych pism Fundacja podkreśliła m.in. uwagę, iż na gruncie obowiązującego prawa istnieje szereg usprawnień jak i regulacji prawnych, które umożliwiają określenie zakresu obowiązków prokuratora i asesora oraz taką adaptację i wyposażenie miejsca pracy, by mogło ono być skutecznie dostosowane do potrzeb i sytuacji osoby niepełnosprawnej. Pracodawca ma m.in. pełnię kompetencji do określania podziału czynności podległych prokuratorów oraz zasad zastępowania się prokuratorów przy ich realizacji (§ 45 ust. 1 Regulaminu wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury). Co więcej czas pracy prokuratora określony jest wymiarem jego zadań (art. 46 ustawy o prokuraturze), a także zezwala na stosowanie środków, które różnicują sytuację prawną pracownika ze względu na niepełnosprawność (art.  13ᵇ § 2 pkt. 3 k.p.).

Ponadto Fundacja zaznaczyła, iż za możliwością zatrudnienia na stanowisku prokuratora osoby niepełnosprawnej poruszającej się za pomocą wózka inwalidzkiego przemawia dodatkowo możliwość ustanowienia asystenta prokuratora. Artykuł 100a ust. 2 ustawy o prokuratorze stanowi, iż asystent prokuratora, w zastępstwie i na podstawie pisemnego upoważnienia prokuratora, jest uprawniony do wykonywania poszczególnych czynności, w tym do przeprowadzania w toku postępowania przygotowawczego czynności procesowych, takich jak np. zatrzymanie rzeczy, przeszukanie czy oględziny na miejscu zdarzeń. Są to bowiem czynności, które osoba niepełnosprawna może wykonywać, jednakże które mogą jej przysparzać pewnych trudności, m.in. z uwagi na fakt poruszania się przy pomocy wózka inwalidzkiego. 

Więcej na temat możliwości dostępu do zawodu prokuratora oraz asesora prokuratury dla osób niepełnosprawnych znajdziesz tutaj.