HFPC przedstawiła opinię amicus curiae w sprawie rejestracji Stowarzyszenia „Europa 2020”

W dniu 21 października 2010 r. Helsińska Fundacja Praw Człowieka złożyła opinię amicus curiae w sprawie postępowania dotyczącego odmowy rejestracji Stowarzyszenia Europa 2020  przez Sąd Rejonowy Katowice-Wschód, VIII Wydział Gospodarczy (sygn. KA VIII-Rej.KRS 10399/10/809).

W maju 2010 roku do Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka zwrócili się przedstawiciele Stowarzyszenia Europa 2020 w Sosnowcu, opisując nieprawidłowości zaistniałe w toku procedury jego rejestracji.

W celu uzyskania wpisu do rejestru stowarzyszeń, założyciele Stowarzyszenia Europa 2020 zainicjowali postępowanie rejestracyjne przed Sądem Rejonowym Katowice-Wschód. W toku postępowania Urząd Miejski w Sosnowcu, działając jako organ nadzorujący na postawie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2001 roku, Nr 79, poz. 855) poinformował, że wnosi uwagi do projektu statutu Stowarzyszenia.

Uwagi Urzędu Miejskiego w Sosnowcu dotyczące statutu miały charakter zarówno merytoryczny (poprzez określenie wprost treści statutu w zakresie rozwiązań w nim przyjętych dotyczących np. wyboru i składu władz stowarzyszenia) jak i stylistyczny (propozycje zmiany określonych wyrażeń i słów zawartych w postanowieniach statutu). Urząd Miejski w Sosnowcu podkreślił, że uwzględnienie przez Stowarzyszenie Europa 2020 uwag i dokonanie zmiany zapisu odpowiednich fragmentów w tekście jednolitym statutu „powinno warunkować rejestrację statutu i stowarzyszenia”.  Do uzupełnienia braków merytorycznych i formalnych dotyczących statutu  wezwał Stowarzyszenie Europa 2020 również Sąd Rejonowy Katowice-Wschód.

Stowarzyszenie Europa 2020 odmówiło wprowadzenia do swojego statutu zmian proponowanych przez Urząd Miejski w Sosnowcu, wskazując na brak postawy prawnej do uwzględnienia żądań organu nadzorującego i przekroczenie przez niego uprawnień ustanowionych ustawą,  w szczególności możliwości wypowiedzenia się przez organ nadzoru w sprawie wniosku na podstawie art. 13 ust.  2 ustawy Prawo o stowarzyszeniach.
W dniu 3 marca 2010 roku, Sąd Rejonowy Katowice-Wschód, VIII wydział Gospodarczy odmówił wpisu Stowarzyszenia Europa 2020 do rejestru stowarzyszeń z powodu nieuzupełnienia braków merytorycznych, co podyktowane było potrzebą dostosowania zapisów statutu do wymogów prawa.

W dniu 26 marca 2010 roku, Stowarzyszenie wniosło zażalenie na postanowienie odmawiające rejestracji stowarzyszenia do Sądu Rejonowego Katowice-Wschód.

W ramach postępowania odwoławczego, Helsińska Fundacja Praw Człowieka przedstawiła swoje stanowisko w kwestii ograniczeń wolności zrzeszania się, wskazując na:

- granice uprawnień organu nadzorującego w świetle ustawy Prawo o stowarzyszeniach
- zasady sądowej kontroli dopuszczalności rejestracji stowarzyszenia
- konstytucyjne i międzynarodowe gwarancje wolności zrzeszania się
- potrzebę prawnej ochrony samorządności stowarzyszeń
Helsińska Fundacja Praw Człowieka wyraziła opinię, że praktyka organów władzy publicznej polegająca na realizacji kompetencji w zakresie kontroli nad tworzeniem stowarzyszeń nieprzewidzianych w stanowi zagrożenie dla konstytucyjnej wolności zrzeszania się.

Opinia amicus curie dostępna jest tutaj.