Konferencja "Przestępstwa z nienawiści w Polsce" w Toruniu

Dnia 17 maja 2011 r. na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu odbyła się konferencja „Przestępstwa z nienawiści w Polsce”. Została ona zorganizowana przez Stowarzyszenie Pracownia Różnorodności, a opiekę naukową nad konferencją sprawował prof. Marian Filar. Na konferencji z ramienia Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka obecna była Irmina Pacho z Programu Spraw Precedensowych.

Konferencja została zorganizowana w związku z projektem nowelizacji Kodeksu karnego przygotowanym przez organizacje LGBTQ. Projekt zakłada rozszerzenie przestępstw z nienawiści określonych w art. 119 k.k. oraz 256 i 257 k.k., tak by obejmowały one również przestępstwa popełniane ze względu na orientację seksualną, płeć, tożsamość płciową, wiek i niepełnosprawność.

Konferencja miała na celu podjęcie dyskusji nad projektowanymi zmianami oraz odpowiedzi na pytanie czym są przestępstwa motywowane uprzedzeniami, zwane też przestępstwami z nienawiści; jakie formy takiej dyskryminacji są w Polsce karalne, a jakie nie; które grupy społeczne korzystają z ochrony prawnej przed taką przestępczością, które tej ochrony nie mają, z czego to wynika i czy powinno to tak zostać; jak faktycznie wygląda ściganie przestępstw z nienawiści w Polsce – ile i jakich przypadków jest zgłaszanych rocznie?

Pierwszy panel konferencji miał na celu przestawienie charakterystyki zjawiska przestępstw z nienawiści oraz ukazanie jak sytuację grup dyskryminowanych widzą organizacje pozarządowe zajmujące się ochroną praw człowieka. Zagadnienie przestępstw  z nienawiści na tle przynależności etnicznej i narodowej zaprezentował przedstawiciel Otwartej Rzeczpospolitej; problematykę przestępstw na tle orientacji seksualnej i tożsamości płciowej przedstawił reprezentant Stowarzyszenia Kampania Przeciw Homofobii, kwestię przestępstw wymierzonych w osoby starsze zaprezentowała przedstawicielka Ogólnopolskiego Pogotowia dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia”. O przestępstwach motywowanych nienawiścią na tle przynależności rasowej opowiedziała Irmina Pacho z Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka.

Drugi panel konferencji miał formę panelu dyskusyjnego, w trakcie którego przedstawiciel Prokuratury Generalnej, Biura Rzecznika Generalnego, a także prof. Marian Filar zastanawiali się nad tym, czy projekt nowelizacji kodeksu karnego jest odpowiednią reakcją na skalę zjawiska przestępstw z nienawiści, czy obserwacje i doświadczenia organizacji międzynarodowych uzasadniają zmianę przepisów, czy katalog przesłanek określonych w art. 119 k.k. oraz 256 i 257 k.k. powinien być rozszerzony, tak jak zostało to ujęte w projektowanych zmianach.