Mościcki przeciwko Polsce (skarga nr 52443/07)

14 czerwca 2011 r. ETPCz wydał wyrok w sprawie Mościcki przeciwko Polsce (skarga nr 52443/07). Jest to kolejne orzeczenie Trybunału w polskiej sprawie lustracyjnej. Skarga dotyczyła postępowania lustracyjnego, wszczętego przeciwko skarżącemu w październiku 2006 r. W wyniku tego postępowania sąd uznał, że lustrowany był tajnym i świadomym współpracownikiem organów bezpieczeństwa państwa. Sąd drugiej instancji utrzymał ten wyrok w mocy. W 2007 r.  Okręgowa Rada Adwokacka skreśliła skarżącego z listy adwokatów.

Skarżący podnosił zarzuty naruszenia art. 6 Konwencji (prawo do rzetelnego procesu) wskazując na ograniczenia w dostępie do materiałów niejawnych wchodzących w skład materiału dowodowego oraz brak możliwości sporządzania i korzystania z notatek podczas zapoznawania się z nimi,

ETPCz uznał, że możliwość udowodnienia, że kontakty skarżącego z służbami bezpieczeństwa nie miały charakteru świadomej i tajnej współpracy, została poważnie ograniczona. Trybunał wziął pod uwagę to, że niektóre dokumenty były niejawne oraz ograniczenia w dostępnie do akt sprawy nałożonymi na osobę lustrowaną. Nie bez znaczenia pozostała też dla Trybunału uprzywilejowana pozycji Rzecznika Interesu Publicznego w postępowaniu lustracyjnym. „Trybunał uznał, że w praktyce doszło do obciążenia lustrowanego nierealnymi ograniczeniami i naruszenia reguły równości broni procesowych.” – mówi Paweł Osik, prawnik w Programie Spraw Precedensowych.

W tej sprawie HFPC złożyła opinię przyjaciela sądu. W opinii poruszono te elementy sprawy, do których ETPCz nie odniósł się w wcześniejszym orzecznictwie dotyczącym polskiej lustracji. „Skupiliśmy się na analizie pozycji procesowej osoby, która została poddana lustracji i jej uprawnieniach na wszystkich etapach procedury” – mówi Paweł Osik. HFPC wskazywała, że ani ustawa lustracyjna z 1997 r., ani ustawa lustracyjna z 2006 r. nie gwarantuje osobie poddanej lustracji realizacji prawa do rzetelnego procesu.

„Niestety w wyroku w sprawie Mościcki przeciwko Polsce Trybunał nie zdecydował się na dalej niż dotychczas idące zbadanie problematyki związanej ze stosowaniem polskich instrumentów lustracyjnychí” – mówi P. Osik.