Odpowiedź Wojewody Mazowieckiego na pismo interwencyjne HFPC w sprawie Joanny Beller

Pismem z dnia 15 grudnia 2010 r., Wojewoda Mazowiecki przedstawił stanowisko w sprawie Joanny Beller, dotyczącej nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. Senatorskiej 6 (tzw. „Pałacu Biskupów Krakowskich”).

Odnosząc się do pisma interwencyjnego Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka z dnia 25 listopada 2010 r., Wojewoda Mazowiecki wskazał, że długotrwałe postępowanie w powyższej sprawie zostało bezpośrednio  zdeterminowane licznymi wnioskami stron natury proceduralnej. Zdaniem Wojewody, wnioski te skutkowały koniecznością ich rozstrzygnięcia przez sądy i organy odwoławcze, zanim można było przystąpić do merytorycznego rozpoznania sprawy.

Postępowanie odwoławcze od decyzji nr 2480/97 z dnia 12 listopada 1997 r.,  przyznającej na rzecz Joanny Beller prawa użytkowania wieczystego nieruchomości przy ul. Senatorskiej 6, toczyło się blisko 13 lat i zostało prawomocnie zakończone dopiero wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2010 r. (sygn. I OSK 593/10). W powyższym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził  brak przymiotu strony po stronie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który obecnie zajmuje nieruchomość. W dniu 27 września 2010 r., jeszcze przed doręczeniem jej pisemnego uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, Pani Joanna Beller otrzymała pismo od Wojewody Mazowieckiego informujące o wszczęciu postępowania w przedmiocie nieważności decyzji nr 2480/97. Pismo to zostało skierowane również do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

W odpowiedzi z 15 grudnia 2010 r. Wojewoda Mazowiecki wskazał również, że wszczęcie postępowania w przedmiocie nieważności decyzji nr 2480/97 z urzędu podyktowane jest koniecznością uwzględnienia oceny prawnej dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, wyrażonej w wyroku z dnia 21 listopada 2000 r. (sygn. I SA/122/2000). Wyrokiem tym Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego, umarzającą postępowanie w związku z zaskarżeniem przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzji nr 2480/97. W uzasadnieniu powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na konieczność ustalenia, czy działka będąca własnością Zakładu Ubezpieczeń Społecznych częściowo pokrywała się działką, o której mowa w decyzji nr 2480/97 r. przyznającej Pani Joannie Beller prawo użytkowania nieruchomości przy ul. Senatorskiej 6.

Zdaniem Wojewody Mazowieckiego, wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nr 2480/97 uzasadnione jest potrzebą przeprowadzenia kontroli i oceny zgodności z prawem powyższej decyzji, która stała się ostateczna dopiero po rozstrzygnięciu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lipca 2010 r. W ocenie Wojewody Mazowieckiego przyczyn nieważności decyzji nr 2480/97 należy upatrywać w trwałej niewykonalności tej decyzji z powodu niemożliwości określenia przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem Wojewody Mazowieckiego zabudowana nieruchomość, której zwrotu domaga się Pani Joanna Beller stanowi obecnie zupełnie inny budynek i nie znajduje się w granicach dawnej nieruchomości, której właścicielem był poprzednik prawny Joanny Beller.  W tym celu, w ramach postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nr 2480/97,  Wojewoda Mazowiecki zlecił wykonanie opinii technicznej dotyczącej określenia przebiegu granic nieruchomości położonej przy ul. Miodowej 5 / Senatorskiej 6, w stosunku do aktualnego stanu wykazanego w ewidencji gruntów i budynków.

Wojewoda Mazowiecki odniósł się także do pytania Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka dotyczącego powodów doręczenie pisma o wszczęciu urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nr 2480/97 Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, któremu Naczelny Sąd Administracyjny odmówił przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym. Wojewoda Mazowiecki wskazał, że w dniu 3 września 2010 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zwrócił się do niego z prośbą o rozważenie możliwości podjęcia przewidzianych prawem działań mających na celu wstrzymanie wykonalności decyzji nr 2480/97 i stwierdzenie z urzędu jej nieważności. Zdaniem Wojewody Mazowieckiego  sygnalizacja rozpoczęcia nadzwyczajnego postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji „może pochodzić bądź od innych organów (…) bądź od podmiotów, które nie mając wprawdzie statusu strony – są lub mogą być pośrednio zainteresowane wyeliminowaniem z obrotu prawnego wadliwych rozstrzygnięć”.

Wojewoda Mazowiecki wyraził również nadzieję, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nr 2480/97 będzie prowadzone bez zbędnej zwłoki z uwzględnieniem faktu, iż strony tego postępowania mogą -  korzystając ze swoich uprawnień procesowych oddalać w czasie wydanie decyzji rozstrzygającej co do istoty.

Postępowania prowadzone przez organy administracji publicznej w sprawie dotyczącej nieruchomości przy ul. Senatorskiej 6 w Warszawie doprowadziły do złożenia przez Joannę Beller skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu. W wyroku z 1 lutego 2005 r. (sprawa Beller przeciwko Polsce; skarga nr 51837/99) Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdził, że „całkowity czas trwania skarżonego postępowania przekroczył rozsądny termin” i uznał, że doszło do naruszenia art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.