Opinia amicus curiae w sprawie Bubon przeciwko Rosji

26 października 2010 r. Helsińska Fundacja Praw Człowieka przedstawiła opinię przyjaciela sądu amicus curiae w sprawie Konstantin Vladimirovich Bubon przeciwko Rosji (63898/09). Sprawa dotyczy odmowy udostępnienia przez władze rosyjskie informacji publicznej, o którą wnioskował skarżący. W swojej opinii Fundacja przedstawiła argumenty za przyjęciem, iż na gruncie art. 10 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka można mówić o pozytywnych obowiązkach Państwa-Strony Konwencji w zakresie udostępniania informacji publicznej.

Konstantin Vladimirovich Bubon jest rosyjskim prawnikiem, mieszkającym w Chabarowsku (Khabarovsk), który pracuje jako dziennikarz, piszący dla znanych rosyjskich gazet prawnych. Jednym z jego zadań miało być napisanie artykułu poświęconego problemowi prostytucji w rejonie Chabarowska oraz działaniom podjętym w celu jej zwalczania. W związku z powyższym K. Bubon wystosował w maju 2009 r. pismo do szefa policji w Chabarowsku w celu zdobycia informacji dotyczących liczby osób odpowiedzialnych za prostytucję na podstawie rosyjskiego kodeksu przestępstw administracyjnych oraz rosyjskiego kodeksu karnego, z uwzględnieniem ich płci, wieku, miejsca pobytu oraz liczby spraw karnych i wydanych w tym przedmiocie wyroków.

Następnie, z powodu upływu 30-dniowego terminu na odpowiedź na indywidualne pisma, wyznaczonego przez rosyjskie prawo organom państwowym, K. Bubon złożył skargę do sądu dystryktowego w Chabarowsku. Jego zdaniem postępowanie policji było sprzeczne z prawem rosyjskim (m. in. ustawą poświęconą dostępowi do informacji) oraz z art. 10 EKPC.

W lipcu 2009 r. K. Bubon otrzymał list od szefa Centrum Informacji, w którym został poinformowany, iż poszukiwane dane mogą być zebrane tylko na pisemny rozkaz ministra spraw wewnętrznych, szefów regionalnych i miejskich departamentów policji oraz prokuratorów, a osoby fizyczne i prawne nie mają do nich dostępu. Jednakże w liście stwierdzono również, iż istnieje możliwość zwrócenia się z prośbą o udostępnienie danych statystycznych w tej materii do departamentu Federalnego Głównego Urzędu Statystycznego w Chabarowsku. Mimo to, pięć dni później szef departamentu urzędu statystycznego w Chabarowsku odpowiedział, że dane te są w posiadaniu chabarowskiej policji i nigdy nie były dostępne dla urzędu.

Z powodu powyższych okoliczności K. Bubon dostarczył kopie otrzymanych pism do sądu dystryktowego w Chabarowsku, który 4 sierpnia 2009 r. odrzucił jego skargę stwierdziwszy, że informacje poszukiwane przez skarżącego, nie dotyczą bezpośrednio jego praw i prawnie uznanych interesów. Zatem, zdaniem sądu, odmowa udzielenia danych była zgodna z prawem. Sąd Okręgowy w Chabarowsku podtrzymał decyzję sądu dystryktowego.

6 lipca 2010 sprawa ze skargi K. Bubona została zakomunikowana przez ETPCz rządowi Rosji (skarga nr 63898/09). Trybunał skierował do rządu dwa pytania: czy w sprawie nastąpiło naruszenie wolności wyrażania opinii w kontekście prawa do informacji (art. 10 ust.1 EKPC) oraz czy ograniczenie prawa miało uzasadnienie w prawie i było konieczne w demokratycznym państwie (art. 10 ust. 2 EKPC).