Fundacja złożyła "opinię przyjaciela sądu" w sprawie Matyjek v. Polska

Zob.: "Opinia przyjaciela sądu" w sprawie Matyjek v. Polska, Oświadczenie Komitetu Helsińskiego z dnia 2 czerwca 2006 r., Oświadczenie Komitetu Helsińskiego z dnia 9 sierpnia 2006 r.

Dnia 2 listopada 2006 r. Helsińska Fundacja Praw Człowieka złożyła do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka "opinię przyjaciela sądu" w sprawie Tadeusz Matyjek przeciwko Polsce. Jego pełnomocnikiem w postępowaniu jest adw. Monika Gąsiorowska.

Jest to pierwsza polska sprawa dotycząca lustracji rozpatrywana przez Europejski Trybunał Praw Człowieka. T. Matyjek został uznany za kłamcę lustracyjnego na podstawie ustawy z 1997 r. Złożył oświadczenie lustracyjne w związku z wyborem na posła do Sejmu RP. W efekcie przeprowadzonego postępowania lustracyjnego, utracił mandat poselski, a także został pozbawiony możliwości wykonywania szeregu funkcji publicznych (określonych ustawą lustracyjną) przez okres 10 lat. T. Matyjek wniósł skargę na naruszenie art. 6 Konwencji. W szczególności skarżył się, że nie mógł skutecznie się bronić, gdyż uniemożliwiono mu sporządzanie notatek w postępowaniu przed sądem krajowym, ze względu na ograniczony dostęp do akt sprawy (tylko możliwość przeglądania akt, bez możliwości wynoszenia notatek poza kancelarię tajną).

Dnia 30 maja 2006 r. Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał decyzję o dopuszczalności, w której stwierdził, że do postępowania lustracyjnego na podstawie ustawy z 1997 r. mają zastosowanie gwarancje wynikające z art. 6 Konwencji w zakresie w jakim regulują sytuację oskarżonego w procesie karnym. W "opinii przyjaciela sądu" Helsińska Fundacja Praw Człowieka rozważa znaczenie gwarancji proceduralnych wynikających z art. 6 Konwencji dla praw osób poddanych postępowaniu lustracyjnemu. W opinii przywołane zostały dwa oświadczenia Komitetu Helsińskiego wzywające do poszanowania zasad państwa prawa oraz ochrony praw jednostki w postępowaniach lustracyjnych.