PAP: Helsińska Fundacja do Ćwiąkalskiego ws. nowych asesorów

Helsińska Fundacja Praw Człowieka zwróciła się w czwartek do ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ćwiąkalskiego o wstrzymanie się z powołaniem 42 nowych asesorów sędziowskich.

Fundacja wskazuje, że Trybunał Konstytucyjny w zeszłym roku uznał, iż pełnienie funkcji sędziego przez asesorów narusza konstytucyjne prawo do sądu. TK odroczył wejście w życie wyroku o 18 miesięcy, dając czas na nowelizację przepisów w tym zakresie i mając na uwadze, że w chwili wyrokowania w Polsce orzekało 1600 asesorów i wyeliminowanie ich mogłoby spowodować paraliż sądownictwa.  Fundacja podkreśla jednak, że wyrok oznacza "przełamanie domniemania konstytucyjności" przepisu, a to powinno powstrzymać ministra od kolejnych nominacji. 

W uzgodnieniach wewnątrzresortowych jest ministerialny projekt nowelizacji ustawy, który zakłada rezygnację z obecnego modelu aplikacji sędziowskiej przy sądach apelacyjnych. Zamiast niej istniałyby trzy ścieżki dojścia do zawodu sędziego: z innych zawodów prawniczych: prokuratury, adwokatury, notariatu, od radców prawnych oraz ze świata nauki (profesorowie i doktorzy habilitowani), po centralnej aplikacji sądowej w Krajowym Centrum Szkolenia Kadr Sądów i Prokuratury, albo po 5 latach pracy jako asystent sędziego lub 4 latach pracy jako referendarz sądowy.

Docelowo zawód sędziego miałby w polskim systemie prawnym stać się - jak w innych krajach - ukoronowaniem kariery prawniczej. Przechodziliby do niego najlepsi prawnicy ze stażem w innych zawodach. Z tym jednak, jak podkreśla środowisko sędziowskie, musi się wiązać istotna poprawa uposażeń dla sędziów, by ten prestiżowy zawód się jeszcze opłacał - co według tej teorii dodatkowo gwarantuje nieprzekupność i to, że faktycznie najlepsi zechcą go wykonywać. (PAP)