Pismo do Komitetu Ministrów Rady Europy w sprawie wykonywania wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczących postępowań w sprawie tzw. nieruchomości dekretowych

W dniu 20 stycznia 2011 roku Helsińska Fundacja Praw Człowieka wystąpiła z pismem do Komitetu Ministrów Rady Europy wskazując na zagadnienie wykonywania przez władze Polski wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu (ETPC) dotyczących postępowań w sprawie tzw. nieruchomości dekretowych.

W 1945 roku, na mocy dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (tzw. Dekretu Bieruta), wszystkie grunty położone w granicach Warszawy zostały znacjonalizowane, a ich właściciele otrzymali prawo ubiegania się o przyznanie im prawa wieczystego użytkowania lub własności czasowej tych nieruchomości. Obecnie, wielu spadkobierców przedwojennych właścicieli znacjonalizowanych nieruchomości stara się odzyskać utracone nieruchomości i uregulować ich stan prawny.

W swoim wystąpieniu Fundacja wskazała na liczne wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, wydane  w sprawach postępowań administracyjnych i sądowych dotyczących nieruchomości dekretowych i roszczeń reprywatyzacyjnych, w których stwierdzono naruszenie Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. W wielu wyrokach ETPC wskazał, że czas trwania postępowań dotyczących zwrotu nieruchomości dekretowych na rzecz spadkobierców przedwojennych właścicieli przekroczyły rozsądny termin, stanowiąc naruszenie art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (tak m.in. w wyrokach w sprawie Szenk przeciwko Polsce (skarga nr 67979/01), Koss przeciwko Polsce (skarga nr 52495/99), Grabiński przeciwko Polsce (skarga nr 43702/02), Derda przeciwko Polsce (skarga nr 58154/08).

Podając w szczególności za przykład postępowanie w sprawie Joanny Beller (sprawa Beller przeciwko Polsce, skarga nr 51837/99), Helsińska Fundacja Praw Człowieka wskazała na istnienie licznych problemów związanych z wykonywaniem wyroku Trybunału przez władze polski oraz systemowy charakter zagadnienia dotyczącego reprywatyzacji nieruchomości dekretowych.

Helsińska Fundacja Praw Człowieka wystąpiła do Komitetu Ministrów Rady Europy z wnioskiem o zwrócenie się przez Komitet do polskich organów administracji centralnej i samorządowej celem wskazania na konieczność podjęcia niezbędnych środków i działań mających na celu skuteczne wykonywanie wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczących postępowań w przedmiocie roszczeń reprywatyzacyjnych i zwrotu nieruchomości dekretowych.

Zobacz również:
Pismo interwencyjne do Wojewody Mazowieckiego w sprawie Joanny Beller
Odpowiedź Wojewody Mazowieckiego na pismo interwencyjne HFPC w sprawie Joanny Beller