Pismo interwencyjne do PKP Intercity w sprawie sytuacji osób niepełnosprawnych podróżujących  z psem asystującym

Helsińska Fundacja Praw Człowieka wystąpiła do Prezesa Zarządu PKP Intercity S.A. z apelem o podjęcie działań zmierzających do zagwarantowania równej dostępności do usług Spółki PKP Intercity osobom niepełnosprawnym, które podróżując pociągami korzystają z pomocy psa asystującego, niebędącego psem przewodnikiem. Obecne postanowienia „Regulaminu przewozu osób, rzeczy i zwierząt przez Spółkę PKP Intercity” wprowadzają udogodnienia w podróży wyłącznie osobom niepełnosprawnym, które korzystają z pomocy psa – przewodnika.

Do Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka zgłosiła się Agata Schilf, która jest osobą niepełnosprawną, cierpiącą na niedowład lewej strony ciała. W życiu codziennym Agata Schilf korzysta z pomocy psa asystującego, ułatwiającego jej poruszanie się oraz podnoszącego jej poczucie bezpieczeństwa.

W maju 2010 r., chcąc zakupić bilet na przejazd pociągiem PKP Intercity, w godzinach nocnych, w przedziale w wagonie z miejscem do leżenia, Agata Schilf została poinformowana, że planując podróż z psem (tj. psem asystującym) musi, zgodnie z postanowieniami „Regulaminu przewozu osób, rzeczy i zwierząt przez Spółkę PKP Intercity” (dalej: Regulamin) na własny koszt wykupić wszystkie miejsca w całym przedziale.

W skargach kierowanych do PKP Intercity Agata Schilf wskazała, że regulacje przyjęte w Regulaminie przewozu osób, rzeczy i zwierząt przez Spółkę PKP Intercity prowadzą do dyskryminacji osób niepełnosprawnych, które korzystają z pomocy psa asystującego niebędącego psem przewodnikiem. Agata Schilf przedstawiła Spółce PKP Intercity propozycje odpowiednich zmian w Regulaminie, postulując wprowadzenie udogodnień w zakresie możliwości korzystania z miejsc w przedziałach oraz ulg na przejazdy dla pasażerów podróżujących z psami asystującymi, analogicznych do regulacji określających warunki podróży z psami przewodnikami. W odpowiedzi Spółka PKP Intercity przedstawiła swoje stanowisko stwierdzając, że przyjęty Regulamin jest zgodny z obowiązującymi przepisami prawa oraz poinformowała o braku możliwości wprowadzenia proponowanych zmian do Regulaminu.

W piśmie skierowanym do Prezesa Zarządu PKP Intercity S.A. Helsińska Fundacja Praw Człowieka wskazała, że zgodnie z zgodnie z postanowieniami art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz. U. 2010, nr 214, poz. 1407 ze zm., dalej: ustawa o rehabilitacji i zatrudnianiu osób niepełnosprawnych), psem asystującym jest odpowiednio wyszkolony i specjalnie oznaczony pies, w szczególności pies przewodnik osoby niewidomej lub niedowidzącej oraz pies asystent osoby niepełnosprawnej ruchowo, który ułatwia osobie niepełnosprawnej aktywne uczestnictwo w życiu społecznym. Pies przewodnik, w rozumieniu powołanych przepisów, jest szczególnym rodzajem psa asystującego, którego zadaniem w tym wypadku jest pomoc osobie niewidomej lub niedowidzącej w bieżącym funkcjonowaniu.

HFPC podkreśliła, że do szerokiej kategorii psów asystujących w rozumieniu art. 2 pkt 11 ustawy o rehabilitacji i zatrudnianiu osób niepełnosprawnych zalicza się także między innymi psy – asystentów oraz  psy sygnalizujące, w zależności od rodzaju wyszkolenia oraz sposobu pomocy osobie niepełnoprawnej, a posłużenie się przez ustawodawcę sformułowaniem „w szczególności” miało na celu jedynie doprecyzowanie definicji psa asystującego w rozumieniu ustawy o rehabilitacji i zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
 

W piśmie HFPC wyraziła opinię, że regulacje przyjęte w Regulaminie przewozu osób, rzeczy i zwierząt przez Spółkę PKP Intercity mogą stanowić wyraz nieuzasadnionego różnego tratowania w zakresie zasad odbywania podróży przez osoby niepełnosprawne wzrokowo oraz innych niepełnosprawnych. Podkreślając, że wszelkie odstępstwa od zasady równego traktowania, skutkujące różnicowaniem sytuacji osób w takim samym położeniu powinny być obiektywnie uzasadnione HPFC wskazała, że obecne postanowienia Regulaminu uzależniają możliwość pełnego i równego korzystania z usług spółki PKP Intercity od rodzaju wyszkolenia psa asystującego podróżnemu, a więc de facto także od rodzaju schorzenia będącego przyczyną niepełnosprawności i w konsekwencji od charakteru ograniczeń osoby niepełnosprawnej podróżującej pociągami Spółki PKP Intercity.

Zdaniem Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka postanowienia Regulaminu przewozu osób, rzeczy i zwierząt przez Spółkę PKP Intercity mogą  naruszać zasadę równości oraz być sprzeczne z zasadą niedyskryminacji ze względu na niepełnosprawność. HFPC zwróciła się prośbą o zajęcie i przedstawienie stanowiska w tej sprawie przez Spółkę PKP Intercity.