Precedensowy wyrok NSA w sprawie opodatkowania sumy pieniężnej za przewlekłość postępowania

Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. I SA/Bd 680/09 (sygn. II FSK 1218/10). Zdaniem NSA, suma pieniężna przyznana stronie za przewlekłość postępowania stanowi zadośćuczynienie, które podlega zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W ustnym uzasadnieniu NSA wskazano, iż suma pieniężna przyznana stronie za przewlekłość postępowania, o której mowa w art. 12 ust 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora oraz sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki jest zadośćuczynieniem, stanowiąc świadczenie, które rekompensuje stronie postępowania poniesioną stratę w sferze niemajątkowej.

NSA wskazał także, że charakter i warunki przyznania stronie sumy pieniężnej za przewlekłość postępowania spełniają wszytskie przesłanki określone w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i pozwalają na zwolnienie tej sumy z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. NSA zwrócił uwagę także na prawidłowość interpretacji przepisów podatkowych przyjętą wcześniej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (sygn. I SA/Bd 680/09).

W sprawie tej Helsińska Fundacja Praw Człowieka złożyła opinię przyjaciela sądu amicus curiae, w której przedstawiła problematykę skargi na przewlekłość postępowania oraz charakteru prawnego sumy pieniężnej przyznanej stronie za przewlekłość postępowania, o której mowa w art. 12 ust 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora oraz sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki oraz problematykę opodatkowania tej sumy na postawie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dzisiejszy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego jest pierwszym rozstrzygnięciem NSA we wskazanej problematyce.

Więcej na temat sprawy:
Opinia amicus curiae dotycząca charakteru prawnego oraz opodatkowania sumy pieniężnej przyznanej stronie za przewlekłość postępowania
rp.pl: Rekompensata za zwłokę zwolniona z podatku