Raport Komisji Europejskiej o prawnych ograniczeniach działalności spółek poza granicami UE

Komisja Europejska opublikowała raport: “Report on the existing legal framework for human rights and the environment applicable to European Union companies operating outside the EU”.

Dokument ten został przygotowany przez grono ekspertów, w skład których wchodził m.in. dr Adam Bodnar (Zakład Praw Człowieka WPiA UW, Helsińska Fundacja Praw Człowieka). Kierownictwo nad całym przedsięwzięciem sprawował Uniwersytet w Edynburgu. Dokument ten stanowi rozwinięcie działań podjętych na forum ONZ za sprawą Profesora John Ruggie, specjalnego sprawozdawcy ONZ ds. biznesu i praw człowieka. Przygotował on dokument ramowy (‘Protect, Respect, and Remedy’ Framework for better managing business and human rights challenges [UN Framework]), przyjęty następnie przez Radę Praw Człowieka ONZ, który koncentrował się wokół trzech obszarów: obowiązku państw ochrony praw człowieka, obowiązku ochrony praw człowieka przez szeroko rozumiane przedsiębiorstwa, a nadto procedurze dochodzenia naruszonych praw. We wspomnianym raporcie uznano, iż rola Unii Europejskiej w tej dziedzinie ma znaczenie kluczowe.

W dokumencie opublikowanym przez Komisję Europejską za główny cel postawiono sobie analizę ram prawnych dotyczących praw człowieka i środowiska,  mających zastosowanie do przedsiębiorstw europejskich działających poza granicami UE. Raport ten odnosi się do wskazanych wyżej: pierwszego i trzeciego obszaru.

Autorzy dostrzegli, iż znaczna część domniemywanych naruszeń praw człowieka i prawa ochrony środowiska przez przedsiębiorstwa UE ma miejsce poza granicami Unii. Owe naruszenia dokonywane są zwykle w państwach, w których możliwość skutecznego dochodzenia naruszonych praw jest niezwykle utrudniona. Autorzy dostrzegli, iż standardy wiążące państwa członkowskie UE, a wynikające między innymi z Europejskiej Konwencji Praw Człowieka nakładają na państwa szereg pozytywnych obowiązków, w tym między innymi, coraz częściej podnoszony przez Europejski Trybunał Praw Człowieka obowiązek ochrony praw jednostki wobec korporacyjnych nadużyć praw człowieka.

Raport zwraca uwagę m.in. na instrument jaki posiadają państwa celem wywarcia wpływu na przestrzeganie praw człowieka i prawa ochrony środowiska – odpowiednie ukształtowanie przepisów prawa handlowego.

Nadto, opracowanie zwraca uwagę na potrzebę wzmożonej współpracy państw członkowskich w celu umożliwienia ofiarom dokonanych naruszeń dochodzenia ich praw przed sądami europejskimi. Podnosi także kwestię konieczności zapewnienia szerszej niż dotychczas antykorupcyjnej współpracy. Ważnym elementem przedmiotowego dokumentu jest położenie nacisku na postulowane zwiększenie kontroli spółek zależnych, dokonujących naruszeń praw człowieka i prawa ochrony środowiska od tych mających siedzibę w państwach członkowskich.

Link do raportu:
http://ec.europa.eu/enterprise/policies/sustainable-business/corporate-social-responsibility/human-rights/index_en.htm
Link do dokumentu specjalnego sprawozdawcy:
http://198.170.85.29/Ruggie-protect-respect-remedy-framework.pdf

Komunikat został przygotowany przez Adama Ploszkę.