Rozprawa apelacyjna w sprawie niepełnosprawnej asesor prokuratury

W środę 23 lutego 2011 r. odbyła się pierwsza rozprawa w Sądzie Okręgowym w Włocławku w sprawie z apelacji niepełnosprawnej asesor prokuratury. Po wysłuchaniu pełnomocników sąd zamknął rozprawę. Ogłoszenie wyroku nastąpi 9 marca 2011 r.

Sprawa dotyczy asesor prokuratury, która po tym jak uległa wypadkowi samochodowemu, w wyniku którego porusza się obecnie na wózku inwalidzkim, została zwolniona z pracy. Na kanwie tej sprawy wyłania się pytanie, na ile utrata zdolności chodzenia jest przesłanką uniemożliwiającą pracę na stanowisku prokuratora i asesora prokuratury.

W lipcu 2010 r. Sąd Rejonowy w Włocławku wydał wyrok, w którym oddalił powództwo o przywrócenie jej do pracy. Od powyższego wyroku złożono apelację w której zaskarżono wyrok w całości.

Dodatkowo Kancelaria Domański Zakrzewski Palinka reprezentująca asesor złożyła w sądzie pismo uzupełniające apelację, w którym zaprezentowano argumenty odnoszące się, w szczególności do naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu asesor, co przemawia za uwzględnieniem apelacji.

W rozprawie w dniu 23 lutego 2011 r. uczestniczyli pełnomocnicy asesor, mec. Łukasz Wojdalski z Kancelarii Domański Zakrzewski Palinka oraz prokurator Jacek Skała ze Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP.

W swej mowie mec. Wojdalski wskazał, że przyczyną rozwiązania stosunku pracy z asesor zgodnie z decyzją Prokuratora Generalnego był  fakt jej nieobecności w pracy z powodu choroby przekraczającej okres jednego roku oraz niezdolność do pracy ze względu na stan zdrowia, potwierdzona prawomocnym orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS.

Lekarz orzecznik ZUS  wydał zaświadczenie stwierdzające niezdolność do pracy. Jednak zostało ono sporządzone w oparciu o skierowanie na badanie, w którym prokuratura tak sformułowała  zakres obowiązków, który z góry wykluczał pozytywne zakwalifikowanie do pracy asesor. Ponadto zarzut nieobecności w pracy, przekraczającej okres jednego roku, został podniesiony dopiero w decyzji Prokuratora Generalnego rozwiązującego stosunek pracy, po uprzednim wydaniu szeregu skierowań na badania oraz zaświadczeń lekarskich.

Mec. Wojdalski zwrócił również uwagę, że w sprawie tej należy się zastanowić, czy zdolność chodzenie jest konieczna do wykonywania zawodu prokuratora i asesora prokuratury. Wskazał, że najważniejszym elementem pracy prokuratura jest niewątpliwie praca umysłowa, nie zaś szkolenia, dyżury zdarzeniowe, czy udział w sekcji zwłok.

Analiza sprawy prowadzi zatem do wniosku, że realną przyczyną zwolnienia była niepełnosprawność asesor, a nie jej nieobecność w pracy. Czynności wchodzące w skład zakresu obowiązków zawartych w skierowaniu asesor na badania były wyłącznie pretekstem, by nie zatrudniać osoby niepełnosprawnej. Na gruncie obowiązującego prawa istnieje możliwość dokonania takiego podziału obowiązków, by zatrudnić osobę, która utraciła zdolność chodzenia, choć z pewnością stanowiłoby to pewną niedogodność dla pracodawcy. Ustawodawca przewidział jednak środki, by niedogodności niwelować, np. w postaci odpowiednich dopłat.

Mec. Wojdalski wskazał, że nie można kogoś dyskryminować i odmawiać zatrudnienia tylko  dlatego, że brak jest dobrej woli do poradzenia sobie z tymi niedogodnościami w miejscu pracy.

Następnie prokurator Jacek Skała również podkreślił, że przyczyną rozwiązania stosunku pracy było dyskryminacyjne traktowanie asesor prokuratury. Ustawa co prawda przewiduje zwolnienie z pracy z powodu nieobecności przekraczającej okres jednego roku, to jednak przesłanka ta ma charakter wyłącznie fakultatywny. W przedmiotowej sprawie nie zaszła zatem konieczność zwolnienia z pracy asesor z uwagi na jej długotrwałą nieobecność. Należy się również zastanowić, jaki charakter ma asesura prokuratorska – czy jest to zatrudnienie na czas oznaczony, czy bezterminowy.

Ponadto prokurator Skała wskazał, że sprawność intelektualna jest najważniejszym czynnikiem determinującym pracę na stanowisku prokuratora i asesora prokuratorskiego. Przełożony jednostki prokuratury posiada kompetencje, które umożliwiają taką organizację pracy, by możliwe było zatrudnienie osoby niepełnosprawnej. Zostało to potwierdzone nawet w zeznaniach byłego szefa asesor prokuratury, który podkreślił, że mógłby rozdzielić obowiązki pomiędzy podwładnych w sposób pozwalający na wykonywanie pracy na stanowisku prokuratora przez osobę pozbawioną zdolności chodzenia.

Według prokuratora Skały, praktyka pokazuje, ze nie wszyscy prokuratorzy czynnie wykonujący swoją służbę pełnią wszystkie te czynności, które prokuratura wymieniła we wspomnianym skierowaniu na badania lekarskie. Jak podkreślił, są prokuratorzy, którzy nie uczestniczą w sekcji zwłok, szkoleniach, czy nie obsadzają wokand. Ponadto wskazał, że z dyżurów zdarzeniowych zwolnionych jest ok. 30-40 % prokuratorów. Wśród nich znajdują się matki karmiące oraz prokuratorzy,  którzy zamieszkują poza właściwością danej prokuratury.

Sąd ogłosi wyrok w dniu 9 marca 2011 r.

Sprawa objęta jest Programem Spraw Precedensowych. Asesor prokuratury reprezentuje pro bono Kancelaria Domański Zakrzewski Palinka.