Rozprawa przed WSA w Poznaniu w sprawie Poznańskiej Masy Krytycznej

W dniu 20 listopada 2009 r. (piątek) o godzinie 10.00 przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu (ul. Ratajczaka 10/12, s. 101) odbędzie się rozprawa w sprawie ze skargi Kamili Sapikowskiej na decyzję Wojewody Wielkopolskiego o umorzeniu postępowania w przedmiocie zorganizowania zgromadzenia.

29 października 2009 r. Prezydent Poznania zakazał przeprowadzenia w dniu 30 października 2009 r. zgromadzenia publicznego pt. „Poznańska Masa Krytyczna”, które miało na celu wyrażenie protestu wobec dyskryminacji, w związku z Międzynarodowym Dniem Tolerancji UNESCO. Prezydent Poznania uznał, iż przejazd rowerowy ulicami Poznania będący częścią tej imprezy, nie mógł zostać uznany za zgromadzenie, a zatem organizatorzy musieli uzyskać na niego osobną zgodę. Organizatorzy „Poznańskiej Masy Krytycznej” odwołali się od zakazu, jednakże dopiero w dniu 5 listopada 2009 r., czyli sześć dni po terminie zgromadzenia, Wojewoda Wielkopolski uchylił zakaz i umorzył postępowanie. 

Organizatorzy złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której podnoszą między innymi naruszenie art. 57 oraz art. 78 Konstytucji. W ich ocenie Wojewoda Wielkopolski nie wydając decyzji przed terminem rozpoczęcia „Poznańskiej Masy Krytycznej” naruszył ich prawo do korzystania z wolności zgromadzeń. Organizatorzy w skardze sugerują zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem o zgodność z Konstytucją RP przepisów regulujących ramy czasowe zwoływania zgromadzeń. Obecnie Prawo o zgromadzeniach stanowi, że organizator ma obowiązek złożenia zawiadomienia o planowanym zgromadzeniu między 30 a 3 dniem przed datą planowanego zgromadzenia. Decyzję o zakazie zwołania zgromadzenia doręcza się organizatorowi w terminie 3 dni od dnia zawiadomienia, ale nie później niż na 24 godziny przed planowanym terminem rozpoczęcia zgromadzenia. Wojewoda doręcza organizatorowi decyzję w terminie 3 dni od dnia otrzymania odwołania. Zasadniczy problem polega na tym, iż Prawo o zgromadzeniach nie nakazuje Wojewodzie, by ten wydał decyzję w przedmiocie odwołania od zakazu, przed datą zgromadzenia. 

Przy okazji niniejszej sprawy warto wskazać również na kwestię  niewykonania przez polskie władze wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 3 maja 2007 r. w sprawie Bączkowski i Inni przeciwko Polsce (skarga nr 1543/05). W wyroku tym Trybunał Strasburski  w szczególny sposób podkreślił, iż po stronie władz państwowych istnieje obowiązek zapewnienia organizatorowi zgromadzenia, możliwości uzyskania odwołania od zakazu zgromadzenia przed datą planowanego zgromadzenia.

Sprawa objęta jest Programem Spraw Precedensowych Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, a Poznańską Masę Krytyczną reprezentuje pro bono adw. Konrad Nowak z kancelarii Chajec, Don-Siemion, Żyto Kancelaria Prawna.