Reprezentacja Polski przed ETPC

W piśmie z dnia 29 kwietnia 2011 r. Pełnomocnik Ministra Spraw Zagranicznych do spraw postępowań przed ETPC Jakub Wołąsiewicz przedstawił stanowisko Rządu RP w sprawie reprezentacji Polski w postępowaniach przez Europejskim Trybunałem Praw Człowieka.

Pismo to stanowi odpowiedź na wystąpienie Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka z marca 2011 r., w którym Fundacja wyraziła swoje zaniepokojenie sposobem reprezentacji rządu polskiego w sprawach przed ETPC. Wynika to z faktu, że analiza wydanych w 2010 r. przez ETPC wyroków przeciwko Polsce prowadzi do wniosku, że w trzech istotnych sprawach Rząd RP nie przedłożył ETPC pisemnych obserwacji. Dotyczyły one naruszenia prawa do życia oraz zakazu stosowania tortur lub innego nieludzkiego i poniżającego traktowania albo karania. Tym samym Rząd RP nie skorzystał z przysługującego mu prawa do wyrażenia swojego poglądu i zajęcia stanowiska w przedmiocie zasadności wniesionych przeciwko Polsce skarg do ETPC, które dotyczyły niezwykle poważnych zarzutów naruszenia postanowień Konwencji. W efekcie może mieć to wpływ na wykonywanie wyroków.

W odpowiedzi Pełnomocnik MSZ Jakub Wołąsiewicz wskazał, że zgodnie z art. 46 Konwencji Rząd RP zobowiązany jest do przestrzegania ostatecznych wyroków ETPC, w których był stroną w postępowaniu. Podkreślił również, że dobór sposobu realizacji prawa do obrony przed Trybunałem pozostaje w gestii rządu i zależy od zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz opinii przedstawianych Pełnomocnikowi MSZ. Po zakomunikowaniu sprawy przez ETPC Rząd ma zaś prawo dojść do przekonania, że dana sprawa należy do kategorii dobrze ugruntowanego już orzecznictwa ETPC w sprawach polskich lub przeciwko innym państwom. Ponadto brak przedstawienia obserwacji w danych sprawach pozostaje bez wpływu na egzekucję późniejszego orzeczenia ETPC.