Sprawa Państwa K. – zadośćuczynienie za przedłużające się postępowanie przygotowawcze 

W dniu 18 lutego 2010 r. w Sądzie Rejonowym w Gorzowie Wielkopolskim odbyła się rozprawa z powództwa Państwa K. przeciwko Skarbowi Państwa o zadośćuczynienie i odszkodowanie za przedłużające się postępowanie przygotowawcze.

Postanowieniem z dnia 28 listopada 2006 r. Prokuratura Rejonowa w Gorzowie Wielkopolskim wszczęła postępowanie w sprawie rozpowszechniania i posiadania treści pornograficznych z udziałem małoletnich. Ponieważ w ramach podejmowanych czynności ustalono, że komputer, którego abonentem jest jeden z powodów służy do rozpowszechniania takich treści, w dniu 6 grudnia 2006 r. Prokurator Rejonowy wydał postanowienie w przedmiocie przeszukania mieszkania powodów i wydania rzeczy. Na tej podstawie policjanci dokonali zatrzymania i zabezpieczenia komputera stacjonarnego, a także dwóch komputerów typu laptop należących do powodów.

Po dokonaniu zatrzymania powołano biegłego z dziedziny informatyki w celu wydania opinii, czy za pomocą zabezpieczonych komputerów rozpowszechniano filmy bądź zdjęcia zawierające treści pornograficzne z udziałem osób poniżej 15. roku życia, i czy były one tam przechowywane. Wykonanie opinii biegłego wyznaczono na lipiec 2007 r., jednakże ostatecznie została ona wydana we wrześniu 2007 r. Następnie postępowanie toczące się przeciwko powodom zostało umorzone postanowieniem z dnia 8 października 2007 r. wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego. W październiku 2007 r. komputery zostały zwrócone powodom, a zatem dopiero po 10 miesiącach od chwili ich zatrzymania.

Powodowie są  osobami niepełnosprawnymi ruchowo o orzeczonym stopniu niepełnosprawności. W trakcie trwania postępowania przygotowawczego wielokrotnie informowali Prokuraturę, iż z uwagi na ich niepełnosprawność zatrzymane komputery, jako główny środek komunikacji z otoczeniem, są im niezbędne do codziennej egzystencji. Za pomocą komputerów kształcili się i dorabiali do niewielkiej renty przysługującej im obojgu. Nie mieli innych źródeł utrzymania poza zatrudnieniem powoda na pół etatu w sklepie. W związku z tym apelowali o jak najszybsze zakończenie postępowanie i zwrot komputerów.

Wielomiesięczne pozbawienie możliwości normalnego funkcjonowania jakiego doznali w związku z zaistniałą sytuacją oraz niepewność co do tego, czy zostaną im postawione zarzuty stały się bezpośrednią przyczyną znacznego pogorszenia stanu zdrowia powodów (po dziś dzień znajdują się pod stała opieką psychiatryczną) oraz utraty możliwości rozwoju zawodowego (oboje nie mogli dokończyć opłaconych studiów). Przedłużające się pozbawienie powodów dostępu do sprzętu komputerowego spowodowało zarówno szkody materialne jak i niematerialne. Znacząco odczuli sposób dokonania przeszukania oraz utrzymującą się przez dziesięć miesięcy niepewność ewentualnego postawienia tak poważnych zarzutów, jakimi są zarzuty o pedofilię.

W związku z powyższym wstąpili do sądu z powództwem przeciwko Skarbowi Państwa podnosząc bezprawność czynności Prokuratury Rejonowej w Gorzowie Wielkopolskim podejmowanych w ramach prowadzonego postępowania przygotowawczego. Wnieśli o zasądzenie od pozwanego zadośćuczynienie za doznaną krzywdę i utratę zdrowia, doznany strach oraz upokorzenie do czego doszło na skutek przeprowadzenia przeszukania w miejscu zamieszkania powodów oraz ze względu na przedłużające się postępowanie przygotowawcze w sprawie. Wnieśli również o zasądzenie na rzecz powodów odszkodowania za poniesione koszty leczenia, utracone czesne w wyniku konieczności przerwania studiów spowodowane faktem zatrzymania sprzętu komputerowego i za znaczne pogorszenie stanu zdrowia oraz z tytułu utraconych zarobków z powodu niemożliwości podjęcia zatrudnienie związanego z przerwaniem edukacji.

Na rozprawie została przesłuchana Prokurator Rejonowa Prokuratury Rejonowej w Gorzowie Wielkopolskim, która prowadziła postępowanie przygotowawcze, na okoliczność bezprawności działania prokuratury. Kolejna rozprawa, na której mają zostać przesłuchani dwaj inni świadkowie, policjanci dokonujący zatrzymania, ma się odbyć w dniu 15 kwietnia 2010 r.

Sprawa objęta jest Programem Spraw Precedensowych Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka.  Państwa K. reprezentuje pro bono adw. Tomasz Lustyk.