Sprawa Wojciecha Pogonowskiego prawomocnie zakończona

Wyrokiem z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt I ACa 286/11, Sąd Apelacyjny w Warszawie zakończył postępowanie o ochronę dóbr osobistych w sprawie Wojciecha Pogonowskiego, którego dane zamieszczone zostały w tzw. Raporcie z weryfikacji Wojskowych Służb Informacyjnych. Sąd Apelacyjny przywołanym wyrokiem oddalił apelację Ministra Obrony Narodowej, reprezentującego Skarb Państwa, od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2010 r. Sąd uznał apelację za całkowicie niezasadną.

Zaskarżonym przez MON wyrokiem Sąd Okręgowy w Warszawie, jako sąd pierwszej instancji, nakazał Ministrowi Obrony Narodowej, reprezentującemu Skarb Państwa, zamieszczenie na czwartej stronie dziennika „Gazeta Wyborcza” oświadczenia o przeproszeniu Pana Wojciecha Pogonowskiego za zamieszczenie jego nazwiska w Raporcie z weryfikacji Wojskowych Służb Informacyjnych oraz stwierdzenie, że zamieszczenie jego danych w Raporcie było niezgodne z przepisami prawa, a Pan Pogonowski nie uczestniczył w bezprawnej działalności WSI ani przestępczym procederze na szkodę Wojskowej Akademii Technicznej. Jednocześnie sąd zasądził na rzecz powoda kwotę 15.000 złotych tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy.

W uzasadnieniu wyroku oddalającego apelację, Sąd Apelacyjny w Warszawie wskazał, że zarzuty stawiane przez MON są chybione. Przede wszystkim sąd podkreślił, że w Raporcie zamieszczone zostały informacje na temat przedstawienia w 2000 r. Wojciechowi Pogonowskiemu (Dyrektorowi Oficyny Wydawniczej WAT) przez Wojskową Prokuraturę Okręgową w Warszawie zarzutu popełnienia przestępstwa w związku z procederem przestępczości gospodarczej na wielką skalę, w którym uczestniczyć mieli oficerowi WSI, przy jednoczesnym przemilczeniu, że został on uniewinniony od stawianego zarzutu wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie z 2005 r. Wyrok ten był prawomocny na długo przed stworzeniem Raportu. Sąd zauważył, że ramy Raportu zostały ustawowo ograniczone i brak było podstaw by publikować w nim informację o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, jeśli kwestia ta została już zweryfikowana przez sąd, który wydał wyrok uniewinniający. Z tego względu sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że doszło do naruszenia ochrony dóbr osobistych w postaci dobrego imienia i reputacji.

Sąd wskazał ponadto, że Raport nie może zostać uznany za dokument urzędowy. Z jednej strony w przypadku każdego dokumentu oddzielić należy część zaświadczającą od pozostałej jego treści. Z drugiej natomiast w następstwie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 27 czerwca 2008 r., sygn. K 51/07, odpadła podstawa prawna ujawnienia w Raporcie danych osób fizycznych, nie będących żołnierzami WSI. Działanie takie nie miało zatem uzasadnienia w przepisach prawa. Sąd potwierdził również, że to Minister Obrony Narodowej powinien reprezentować Skarb Państwa w sprawie związanej z Raportem WSI.

Helsińska Fundacja Praw Człowieka zajmowała się sprawą Wojciecha Pogonowskiego w ramach działalności Programu „Prawa człowieka a rozliczenia z przeszłością”. Fundacja zapewniła powodowi zastępstwo procesowe. Jednocześnie proces obserwowany był przez obserwatorów Fundacji.