Wyrok Garlicki przeciwko Polsce (skarga nr 36921/07)

14 czerwca 2011 r. Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał wyrok w sprawie Garlicki przeciwko Polsce (skarga  36921/07) dotyczącej znanego kardiochirurga zatrzymanego w 2007 r. przez Centralne Biuro Antykorupcyjne pod zarzutami korupcji i zabójstwa. Helsińska Fundacja Praw Człowieka przedstawiła w sprawie opinię przyjaciela sądu amicus curiae przygotowaną w ramach prac Programu Spraw Precedensowych.

Skarga oparta została na zarzutach naruszenia:

Trybunał nie podzielił argumentów o naruszeniu art. 3 Konwencji z uwagi na niewykorzystanie przez skarżącego ze wszystkich dostępnych środków ochrony praw na poziomie krajowym. Trybunał uznał również, że nie doszło do naruszenia art. 6 ponieważ krajowe postępowania cywilne, które zakończyły się zasądzeniem na rzecz M. Garlickiego 30 tys. zł zadośćuczynienie oraz nakazaniem przeproszenia M. Garlickiego przez Z. Ziobro, spowodowało, że M. Garlicki uzyskał rekompensatę naruszenia swoich praw na poziomie krajowym. Trybunał uznał jednak, że doszło do naruszenia art. 5 Konwencji ponieważ w sprawie o zastosowaniu wobec M. Garlickiego tymczasowego aresztowania orzekał asesor (uregulowanie instytucji asesora i możliwości sprawowania przez asesora wymiaru sprawiedliwości została uznana za niezgodne z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 24 października 2007 r.).

Jest to kolejny wyrok Trybunału w Strasburgu, w którym uznano, że powierzenie wymiaru sprawiedliwości asesorom, tak jak miało miejsce przed wyrokiem TK z 24 października 2007 r., narusza standardy niezawisłości i niezależności sędziowskiej niezbędne m.in. przy orzekaniu o zastosowaniu tymczasowego aresztowania.

Należy zauważyć, że Trybunał podzielił argumentację sądów krajowych orzekających w sprawie o ochronę dóbr osobistych przeciwko Z. Ziobro, wskazując że jego wypowiedź naruszała zasadę domniemania niewinności oraz stanowiła krzywdę dla reputacji skarżącego.

W sprawie przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka Helsińska Fundacja Praw Człowieka przedstawiła opinię przyjaciela sądu amicus curiae przygotowaną w ramach prac Programu Spraw Precedensowych. W opinii poruszone zostały trzy wątki sprawy: sposób zatrzymania dr. Garlickiego (w świetle kamer, na oczach kilkudziesięciu pacjentów); orzekanie przez asesora o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wobec lekarza oraz wątpliwe z punktu widzenia zasady domniemania niewinności wypowiedzi ówczesnego Ministra Sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry na temat czynów rzekomo popełnionych przez dr. Garlickiego.