Wyrok w sprawie z powództwa państwa K. przeciwko Skarbowi Państwa

W dniu 18 marca 2011 r. w Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim oddalił powództwo państwa K. przeciwko Skarbowi Państwa o odszkodowanie i zadośćuczynienie (sygn. akt. I C 236/09). Jednocześnie Sąd odstąpił od obciążania powodów kosztami sądowymi ponad uiszczoną kwotę oraz zasądził na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 3 600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Pełnomocnikiem pro bono powodów jest adw. Tomasz Lustyk.

Sprawa dotyczy dokonanego w styczniu 2007 r. przeszukania mieszkania powodów, w trakcie którego zajęto znajdujące się w posiadaniu powodów komputer stacjonarny oraz laptop wraz z oprzyrządowaniem w związku z podejmowanymi czynnościami w sprawie podejrzenia rozpowszechniania pornografii z udziałem małoletnich. Sama interwencja odbyła się w nieprzyjemnej atmosferze, a powodowie, którym nigdy nie przedstawiono zarzutu w toku postępowania karnego, poczuli się napiętnowani i podejrzani. Co więcej, postanowienie zawierające żądanie wydania rzeczy i przewidujące przeszukanie zakładało dokonanie tych czynności jedynie w stosunku do powódki. Tymczasem jeden z zajętych komputerów należał do powoda. W zakresie odebranie tego sprzętu Prokuratura Rejonowa w Gorzowie Wielkopolskim działała bez podstawy prawnej.

Państwo K. wielokrotnie informowali w toku toczącego się postępowania karnego, że zajęte komputery są im niezbędne do pracy i nauki. Powodowie są osobami niepełnosprawnymi ruchowo i mogli pracować tylko za pomocą tych komputerów. Państwo K. prosili o jak najszybsze zakończenie postępowania karnego i zwrot im zajętych przedmiotów. Komputery te nie zostały im jednak zwrócone.

W związku z powyższym, państwo K. zdecydowali się złożyć pozew przeciwko odpowiedzialnej za przeszukanie Prokuraturze Rejonowej. Państwo K. wnieśli o zasądzenie od pozwanego kwoty 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę i utratę zdrowia, doznany strach i upokorzenie do czego doszło na skutek przeprowadzenia przeszukania w miejscu zamieszkania powodów oraz ze względu na przedłużające się postępowanie przygotowawcze w sprawie. Ponadto wnieśli o zasądzenie na ich rzecz kwoty 63.648 zł tytułem odszkodowania za poniesione koszty leczenia, czesne utracone w wyniku wymuszonej przerwy w studiach oraz tytułem zarobków utraconych w niepodjęcia przez powodów pracy.

Sąd uznał, iż zatrzymanie przedmiotów było w pełni zasadne, ponieważ okoliczności sprawy wymagały ustalenia rodzaju danych, które zawierały twarde dyski komputerów. Ponadto, w opinii Sądu postępowanie organów nie było przewlekłe, ponieważ wydłużony czas oczekiwania na opinię biegłego w postępowaniu karnym uzasadniony był m.in. faktem, iż „zgrywanie danych i sprawdzanie ich identyczności jest zajęciem specjalistycznym i czasochłonnym”. Sąd stwierdził również, że powodowie nie wykazali, by czynności przeszukania dokonano w nerwowej, nieprzyjemnej atmosferze wywołanym niewłaściwym i niestosownym zachowaniem policjantów, ponieważ zeznania funkcjonariuszy „jednoznacznie zaprzeczają tym twierdzeniom”. W konsekwencji, zdaniem Sądu państwo K. nie wykazali żadnych szkód materialnych ani niematerialnych, które pozostawałaby w adekwatnym związku przyczynowo - skutkowym z działaniem organów władzy. Przede wszystkim brak komputera i internetu  miał nie stanowić normalnej przyczyny wystąpienia zaburzeń psychiatrycznych oraz problemów z kontynuowaniem nauki przez powodów, którzy według Sądu mogli korzystać z komputera matki powoda oraz z kafejki internetowej.