Wystąpienie RPO do Ministra Sprawiedliwości w sprawie stosowania wobec adwokata przez prokuratora środka zapobiegawczego na podstawie art. 276 k.p.k.

Pismem z dnia 26 maja 2011 r. Rzecznik Praw Obywatelskich poinformował, iż w związku z wnioskiem Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka z dnia 25 stycznia 2011 r. RPO wystąpił do Ministra Sprawiedliwości w sprawie zasadności stosowania wobec adwokata przez prokuratora środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych lub w wykonywaniu zawodu na podstawie art. 276 k.p.k.

Pismo do RPO w sprawie zbadania zgodności art. 276 k.p.k. z Konstytucją RP
Rzeczpospolita: Oskarżyciel jest zawsze przeciwnikiem obrońcy

W ocenie RPO zasadnym wydaje się rozważenie wprowadzenia do kodeksu postępowania karnego rozwiązania, zgodnie z którym w odniesieniu do osób wykonujących zawody wskazane w art. 180 § 2 k.p.k. wyłącznie sądowi przysługiwałoby prawo do stosowania przedmiotowego środka zapobiegawczego. Szczególny charakter funkcji lekarza, adwokata, dziennikarza, notariusza, radcy prawnego, doradcy podatkowego oraz zaufanie społeczne do powierzonych im czynności i wiadomości, przesądziły o wyodrębnieniu tych zawodów w art. 180 § 2 k.p.k. regulującym kwestię zwolnienia z zachowania tajemnicy zawodowej. W opinii RPO stosowanie środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych lub w wykonywaniu zawodu może mieć negatywny wpływ na interes osób trzecich, narażonych na nagłą i nieprzewidzianą utratę możliwości skorzystania z pomocy tych podmiotów. W wypadku art. 276 k.p.k., podobnie jak w sytuacji tajemnic zawodowych z art. 180 § 2 k.p.k., dochodzi do kolizji dwóch wartości społecznych w postaci prawa do swobody wykonywania zawodu, działalności gospodarczej z prawem Państwa do realizacji zasady trafnej reakcji karnej, czy ustalenia prawdy materialnej, czemu dana osoba mogłaby się przeciwstawiać. Zdaniem RPO konflikt ten powinien być rozwiązany przez sąd, a nie prokuratora.