Złożenie opinii przyjaciela sądu amicus curiae w sprawie zgodności z Konstytucją przestępstwa znieważenia Prezydenta RP

9 czerwca 2010 r. Helsińska Fundacja Praw Człowieka przedłożyła Trybunałowi Konstytucyjnemu opinię przyjaciela sądu amicus curiae w sprawie dotyczącej zgodności z Konstytucją art. 135 § 2 k.k. przewidującego za znieważenie Prezydenta karę pozbawienia wolności do lat 3 (sygn. P 12/09). W ocenie Fundacji regulacja zawarta w art. 135 § 2 k.k. nie spełnia wymogów płynących z Konstytucji RP oraz Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, z uwagi na m.in. nieproporcjonalnie wysoką sankcję karną oraz możliwość skorzystania przez pokrzywdzonego z wystarczającej dla ochrony jego godności ścieżki cywilnoprawnej. Ponadto obowiązujące analogiczne uregulowania prawnokarne (np. art. 226 § 3 k.k.)  gwarantują odpowiedni poziom ochrony czci i godności urzędu Prezydenta RP. Zwróciliśmy także uwagę, że osoba sprawująca urząd Prezydenta RP jest najczęściej aktywnym politykiem, przez co wprowadzanie szczególnej ochrony (karnoprawnej) jedynie po stronie jednej ze stron debaty politycznej stanowić będzie naruszenie równości broni w dyskursie politycznym. Zdaniem Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka art. 135 § 2 k.k. narusza konstytucyjną wolność słowa.

Postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym zostało zainicjowane przez Sąd Okręgowy w Gdańsku, który skierował do TK pytanie prawne w sprawie zgodności art. 135 § 2 kodeksu karnego z art. 54 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 10 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. 1992 Nr 85, poz. 427).