"Gazeta Wyborcza": Czy asesor sądzić może

Ewa Siedlecka w "Gazecie Wyborczej" z 24 października 2007 r.:

"Jeśli Trybunał Konstytucyjny uzna dziś, że nie może, to konsekwencje tego będą trudne do przewidzenia, bo co czwarta osoba zasiadająca za sędziowskim stołem jest asesorem.

Chodzi o dwie sprawy: asesorzy nie są niezawiśli i nie mają wystarczającego życiowego doświadczenia, by orzekać sprawiedliwie. Tymczasem konstytucja gwarantuje każdemu prawo do "sprawiedliwego" rozpatrzenia swojej sprawy przez "niezależny, bezstronny i niezawisły sąd".
Asesorzy sądzą w sądach rejonowych. Przez trzy-cztery lata przechodzą coś w rodzaju próby. Potem są oceniani - jeśli ocena wypadnie pozytywnie - to Krajowa Rada Sądownictwa składa do prezydenta wniosek o ich powołanie na sędziów. W tej chwili większość prawników nie ma wątpliwości, że oznacza to, iż nie są niezawiśli. A więc nie mogą sądzić.

Niektórzy obawiają się, że jeśli dziś Trybunał Konstytucyjny podzieli tę opinię, to trzeba będzie powtórzyć tysiące procesów. Ale Trybunał może orzec np., że jego wyrok daje prawo do wznowienia sprawy nie wszystkim osądzonym przez asesorów, ale tylko tym dwóm konkretnym osobom, których skargi konstytucyjne dziś rozpatrzy.

Tak czy inaczej wyrok może wymusić gruntowną reformę wymiaru sprawiedliwości.

A o tym, że asesorzy nie są gotowi do bezstronnego sprawowania wymiaru sprawiedliwości, najlepiej świadczy to, że taśmowo zatwierdzają wnioski o areszt tymczasowy, ulegając autorytetowi prokuratorskiego urzędu. Dzięki temu Polska słynie już w Trybunale w Strasburgu z ilości przegranych spraw o nieuzasadniony areszt.

Całą sprawę wywołali dwa lata temu prawnicy Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka. Napisali skargi konstytucyjne w imieniu dwóch osób osądzonych przez asesorów (jedna z nich została decyzją asesora tymczasowo aresztowana). Ponieważ sprawa może mieć olbrzymie znaczenie dla wymiaru sprawiedliwości, Trybunał skierował rok temu tzw. sygnalizację do parlamentu, rządu i prezydenta. (...)"

Pełny tekst dostępny pod adresem:

http://www.gazetawyborcza.pl/1,75478,4607014.html?skad=rss