"Polska": Ujawnisz aferę, będziesz chroniony

To będzie nagroda za społeczną postawę. Staniesz się whistleblower, czyli sygnalistą, bo tak na Zachodzie nazywa się pracownika, który ujawnia ciemne sprawki swojej firmy.

Doktor Z. ze szpitala na Śląsku był oburzony. Konkurs na ordynatora był ustawiony. Z. ostrzegł radnych, że konkurs jest lipny. Ale i tak konkurs wygrał ten, kto miał go wygrać. Za to Z. odebrano dyżury w szpitalu i pozostawiono tylko etat w przychodni. Po kilku miesiącach zaproponowano mu zmianę pracy na małą wiejską przychodnię.
Ludzi takich jak doktor Z.(to postać autentyczna), którzy demaskują nadużycia w swoich miejscach pracy i w konsekwencji tracą pracę, nazywa się z angielskiego whistleblowers, czyli dmącymi w gwizdek na alarm, lub sygnalistami. W USA, Kanadzie, Australii, Holandii i państwach skandynawskich mają zapewnioną ochronę prawną i wsparcie organizacji pozarządowych.

Polscy sygnaliści nie mają dziś żadnej ochrony. Chce to zmienić Fundacja Batorego oraz Helsińska Fundacja Praw Człowieka, które pracują wspólnie nad nowymi przepisami. - Co roku zgłasza się do nas około setki osób, które w dobrej wierze powiadamiały o nieprawidłowościach w pracy i miały potem nieprzyjemności - mówi Anna Wojciechowska-Nowak z Fundacji Batorego.

Fundacja do końca roku przeprowadzi finansowany przez UE monitoring rozpatrywania takich spraw przez sądy pracy. Z inicjatywą stworzenia przepisów zaś zgłosiła się do Fundacji Helsińskiej. - Mamy już gotowe rekomendacje zmian w prawie, dzięki którym wzmocnimy ochronę sygnalistów - tłumaczy prawnik dr Piotr Kładoczny. Nie będzie ich można zwolnić pod pozorem likwidacji stanowiska pracy lub z powodu utraty zaufania przez pracodawcę.

Pomysłom przyklaskuje Julia Pitera, pełnomocnik premiera ds. walki z korupcją. - Poczyniliśmy już pierwsze kroki, by chronić sygnalistów. W rozporządzeniu dotyczącym używania kart kredytowych przez urzędników instytucji centralnych daliśmy księgowym możliwość zgłoszenia nieprawidłowości w departamencie kontroli kancelarii premiera - mówi Pitera. Jednak trzeba pamiętać też o ochronie pracodawców przed pomówieniami. W USA za fałszywe oskarżenia grożą wielomilionowe kary.