Urzędnicy zasłaniają się aż 40 tajemnicami

Dziś za ujawnienie tajemnicy państwowej, służbowej, zawodowej, skarbowej czy bankowej grożą wysokie kary, łącznie z pozbawieniem wolności. Natomiast za nieudostępnienie informacji ustnej nie ma żadnej sankcji.

W Polsce mamy około 40 różnego rodzaju tajemnic, począwszy od tego, co jest w ustawie o ochronie informacji niejawnych, a kończąc na tajemnicy statystycznej i ustawie o ochronie danych osobowych - mówi dyrektor Wojciech Wiewiórski z MSWiA.

Gdy dokument zawiera jedną z tajemnic prawnie chronionych, urzędnik najczęściej z góry odmawia udostępnienia całości dokumentu.

Bez odwołania

- Ustawa o dostępie do informacji wymaga zmiany, gdyż procedura odwoławcza kuleje. Należy ostatecznie ustalić, które sądy są właściwe do rozpatrywania spraw związanych z dostępem do informacji: cywilne czy administracyjne - postuluje Maciej Berantt z Fundacji Helsińskiej.

- Trzeba też wyznaczyć precyzyjny termin dla organu administracji na udzielenie informacji, tak by sprawy nie trwały w nieskończoność, dodaje.

Komisja Europejska w 2008 r. wysłała do rządu polskiego wezwanie do usunięcia uchybień w prawie. Jej zdaniem nasza ustawa o dostępie do informacji publicznej nieprawidłowo dostosowuje Dyrektywę 2003/98 WE do prawa polskiego. W I kwartale tego roku zgodnie z planem rządowym projekt nowelizacji miał być gotowy. Są założenia, projektu nie ma nadal.

Podwójne wykorzystanie

Komisja Europejska uważa, że czym innym jest dostęp do informacji z sektora publicznego, a czym innym jej wykorzystanie - mówi dyrektor Grzegorz Sibiga z Instytutu Nauk Prawnych PAN.

- Obowiązująca ustawa reguluje tylko kwestię dostępu do informacji, lecz nie jej wykorzystanie. Trzeba rozróżnić dostęp do informacji jako realizację politycznego prawa obywatelskiego od pozyskiwania informacji z sektora publicznego na potrzeby obrotu, choćby tworzenia komercyjnych baz. Pomiędzy tymi zagadnieniami jest zależność: wykorzystać informację można tylko wówczas, gdy jest ona dostępna. Odróżnić też należy dostęp do danych w jawnej ewidencji gospodarczej, od przejęcia ewidencji jako bazy danych i włączenie jej do własnej komercyjnej bazy - dodaje dr Sibiga.

Cały artykuł dostepny jest tutaj.