Wygrana przed WSA w Warszawie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2010 r. uwzględnił skargę Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka na bezczynność Prezesa IPN w udostępnieniu informacji publicznej na temat zasad na jakich pracownicy Instytutu wykorzystują informacje, do których uzyskali dostęp w związku z wykonywanymi obowiązkami.

WSA w Warszawie wydał wyrok ponownie rozpoznając sprawę po tym, jak Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną Fundacji od wcześniejszego wyroku WSA w Warszawie, którym skarga została oddalona.

W wyroku z dnia 28 kwietnia 2010 r. WSA w Warszawie zobowiązał Prezesa IPN do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku i zwrotu akt.

Helsińska Fundacja Praw Człowieka wystąpiła do Prezesa IPN z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w związku z postępowaniem przed Sądem Okręgowym we Wrocławiu w sprawie z powództwa Jana Miodka przeciwko Grzegorzowi Braunowi o ochronę dóbr osobistych. Proces cywilny obserwowany był przez przedstawicieli Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka. W ramach postępowania dowodowego w charakterze świadka na wniosek pozwanego powołany został m.in. Zastępca Dyrektora Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów Instytutu Pamięci Narodowej. Złożył on obszerne zeznania odnośnie do zawartości dokumentów dotyczących powoda, ponadto poinformował sąd, że kilka dni przygotowywał się do złożenia zeznań badając zawartość dokumentów znajdujących się w zasobie Instytutu w Warszawie oraz we Wrocławiu oraz z własnej inicjatywy złożył sądowi urzędowo poświadczone kopie dokumentów, którymi w jego ocenie sąd wcześniej nie dysponował.

Wniosek Fundacji o udostępnienie informacji publicznej obejmował pytanie o to:

1) czy Sąd Okręgowy we Wrocławiu, bądź któryś z uczestników postępowania lub ich pełnomocników zwrócił się do Instytutu w związku z toczącą się sprawą o przeprowadzenie kwerendy lub dostarczenie kopii jakichkolwiek dokumentów organów bezpieczeństwa państwa odnośnie osoby Jana Miodka;

2) na jakich zasadach i podstawie prawnej Pan Wojciech S. badał akta znajdujące się w Instytucie Pamięci Narodowej w Warszawie i Oddziale Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu oraz udzielił informacji odnośnie ich zawartości przed Sądem Okręgowym we Wrocławiu i złożył uwierzytelnione kopie dwóch dokumentów;

3) czy Pan Wojciech S. zwolniony został z obowiązku zachowania tajemnicy służbowej we wskazanym wyżej zakresie;

4) jak powszechną jest praktyka udzielania w wyżej wskazany sposób, w związku z powołaniem na świadka pracownika Instytutu IPN, informacji odnośnie zawartości dokumentów znajdujących się w zasobie Instytutu.

Jednocześnie Helsińska Fundacja Praw Człowieka wniosła o udzielenie informacji, czy Pan Grzegorz Braun składał kiedykolwiek wniosek o udostępnienie dokumentów znajdujących się w zasobie IPN, celem przeprowadzenia badań naukowych, bądź przygotowania materiału do publikacji.

W ustnych motywach orzeczenia sąd wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie wskazał, iż pytanie zawarte we wniosku Fundacji o informację publiczną, wbrew stanowisku Prezesa IPN oraz pierwotnemu stanowisku WSA w Warszawie, nie dotyczyły działalności Sądu Okręgowego we Wrocławiu i toczącego się przed nim postępowania o ochronę dóbr osobistych, ale stosunków pracowniczych pracowników IPN i kontroli Prezesa IPN nad działalnością pracowników Instytutu. Kwestie te natomiast wyraźnie mieszczą się w zakresie regulacji ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd zwrócił również uwagę na fakt, iż przepisy tej ustawy stanowią ważny element społecznej kontroli nad instytucjami publicznymi.

Pisemne uzasadnienie wyroku NSA z 28 października 2009 r.

NSA uwzględnił skargę kasacyjną HFPC w sprawie bezczynności Prezesa IPN

Rzeczpospolita: „Działania IPN muszą być transparentne”

Komentarz Pawła Osika do wyroku NSA z 28 października 2009 r., sygn. akt I OSK 615/09