Wystąpienie Fundacji do Wojewody Lubelskiego i lubelskiego Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w sprawie wywłaszczonego, który nie otrzymał odszkodowania za wywłaszczenie i musi opuścić lokal zamienny

Do Fundacji z prośbą o objęcie sprawy monitoringiem i podjęcie interwencji zgłosił się Andrzej M., który został wywłaszczony na mocy decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej: Budowa drogi ekspresowej S17 odcinek Kurów – Lublin – Piaski, Zadanie nr 3: odcinek węzeł „Dąbrowica” – węzeł „Lubartów” (wraz z węzłem) i odcinek drogi krajowej nr 19 klasy GP: węzeł „Lubartów” – granica administracyjna miasta Lublina. Pomimo upływu ustawowego 30-dniowego terminu na wydanie decyzji ustalającej wysokość odszkodowania, który liczony jest od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna (15 maja 2012 r.), decyzja o odszkodowaniu nie została wydana.

Tymczasem w dniu 12 września 2012 r. wygasa umowa użyczenia nieruchomości zamiennej w rozumieniu art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.

Fundacja wyraziła swoje zaniepokojenie sytuacją, w której znalazł się obecnie Andrzej M.; wobec braku odszkodowania za wywłaszczenie nie dysponuje on bowiem środkami finansowymi pozwalającymi na odtworzenie warunków mieszkaniowych i jednocześnie stoi przed groźbą utraty lokalu zaspokajającego jego potrzeby mieszkaniowe.
6 września 2012


 

Wniosek Fundacji do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka o zgodę na przedstawienie opinii przyjaciela sądu w sprawie Kubrak przeciwko Polsce

Skarżący zarzuca Polsce, że z powodu bierności władz Wrocławia nie może doprowadzić do eksmisji lokatorów zajmujących jego mieszkanie. Zgodnie z polskim prawem sąd orzekając o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego nakazuje jednocześnie wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.

Polskie prawo nie przewiduje żadnego terminu, w ciągu którego gmina powinna złożyć lokatorowi ofertę zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. W praktyce zdarzają się sytuacje, że lokator oczekuje 7 lat na ofertę umowy najmu lokalu socjalnego złożoną przez gminę. Przez ten okres zajmuje prywatną nieruchomość. W opinii Fundacji roszczenie odszkodowawcze właściciela nieruchomości do gminy z tytułu niedostarczenia lokalu socjalnego osobie uprawnionej do niego z mocy wyroku nie może zastępować, często na długie lata, i nie zawsze skutecznie, praw wynikających z własności do rzeczy. Artur Kubrak zarzucił naruszenie prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego oraz do poszanowania mienia.

Na podstawie spraw, które wpływają do Fundacji oraz informacji uzyskanych od największych polskich miast, Fundacja zamierza przedstawić Trybunałowi praktykę dotyczącą wyżej omówionego problemu stanowiącego element szerszego problemu jakim jest zbyt mała liczba lokali komunalnych w stosunku do potrzeb społeczności lokalnych.
30 sierpnia 2012



 

Stanowisko Prezydent m.st. Warszawy w sprawie uciążliwości związanych z funkcjonowaniem Dzielnicowego Zakładu Oczyszczania przy ul. Sosnkowskiego 4 w Warszawie

Fundacja w lipcu 2012 r. w związku z pismem wspólnot mieszkaniowych „Skoroszewska 24/24A” i „Słoneczne Skorosze” po raz drugi (pierwsze wystąpienie miało miejsce w październiku 2008 r.) wystąpiła do Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie uciążliwości, na które skarżą się mieszkańcy w związku z funkcjonowaniem Dzielnicowego Zakładu Oczyszczania R-6 (DZO R-6) przy ul. Sosnkowskiego 4 w Warszawie (DZO należy do jednoosobowej spółki m.st. Warszawy – Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania w m.st. Warszawa).

W odpowiedzi na nasze wystąpienie Prezydent poinformowała, że problemy w związku z oddziaływaniem bazy przeładunkowej na otoczenie są przedmiotem działań Zarządu MPO oraz właściwych Biur Urzędu m.st. Warszawy.

Prezydent przypomniała, że lokalizacja DZO została określona w 1989 r., tj. w okresie, w którym nie miała sąsiedztwa osiedli mieszkaniowych. Osiedla powstały w późniejszym okresie w wyniku intensywnego rozwoju budownictwa mieszkaniowego. DZO prowadzi działalność w zakresie gospodarki odpadami na podstawie decyzji z dnia 3 sierpnia 2012 r. zezwalającej na zbierania odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne obowiązującej do dnia 31 grudnia 2014 r. oraz decyzji z dnia 2 września 2004 r. pozwalającej na wytwarzanie odpadów oraz zatwierdzającej program gospodarki odpadami niebezpiecznymi obowiązującej do dnia 31 lipca 2014 r. Obydwie decyzje mające swoje podstawy w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r., o odpadach i ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska wydaje się na czas określony nie dłuższy niż 10 lat. Po upływie terminów obowiązywania ww. decyzji MPO może wystąpić z nowymi wnioskami do Urzędu m.st. Warszawy w celu uregulowania stanu formalno-prawnego w zakresie gospodarki odpadami.

Prezydent podnosi, że z uwagi na wystąpienia wspólnot mieszkaniowych sąsiadujących z DZO, zainteresowanie instytucji publicznych oraz „trudne sąsiedztwo” MPO podjęło szereg działań doraźnych zamierzających do ograniczenia wpływu funkcjonowania DZO na otoczenie. Działania te polegają na:

1) wykonaniu systemu odwodnienia terenu, na którym dokonywane są przeładunki odpadów i utwardzenie parkingów w części transportowo-sprzętowej wraz z systemem zagospodarowania wód opadowych, w tym zainstalowaniu separatora odpadów ropopochodnych,
2) modernizacji hali przeładunków odpadów zmieszanych i pochodzących z selektywnej zbiórki tak, aby wszystkie czynności przeładunku odpadów miały miejsce w zamkniętej hali.

Zamknięcie powyższego programu modernizacji planuje się na koniec 2012 r.

Punkt przeładunku odpadów został w 2007 r. ogrodzony siatką o wysokości 5 m, ograniczającą rozwiewanie odpadów, której część została przez spółkę w bieżącym roku odnowiona. Czas, w którym następuje transport odpadów ograniczony został do godzin od 6.00 do 22.00. Baza raz na kwartał jest deratyzowana przez specjalistyczną firmę. Ostatnia deratyzacja została przeprowadzona w dniach 19 i 20 lipca 2012 r.

Dodatkowo MPO podjęło dodatkowe działania inwestycyjne polegające na zwiększeniu przepustowości własnych instalacji unieszkodliwiania znajdujących się w innych lokalizacjach, które od początku 2013 r. pozwolą znacząco ograniczyć strumień odpadów kierowanych do bazy przeładunkowej przy ul. Sosnkowskiego.

Pani Prezydent stwierdza, że DZO przy ul. Sosnkowskiego nie stanowi docelowej lokalizacji służącej prowadzeniu działalności statutowej MPO. MPO czyni starania zmierzające do przeniesienia przedmiotowego Zakładu do innej lokalizacji, a obiektywnie występujące uwarunkowania takie jak protesty mieszkańców, obowiązujące przepisy prawa powodują (konieczność uzyskania decyzji środowiskowej), że proces ten z natury rzeczy nie jest procesem krótkotrwałym. Obecnie MPO jest w trakcie przygotowania dokumentacji, która umożliwi rozpoczęcie procesu inwestycyjnego zmierzającego do powstania nowego DZO. Jednocześnie Prezydent przyznaje, że likwidacja DZO w krótki czasie nie jest możliwa; do momentu wybudowania nowej bazy, obsługującej południowo-zachodnią część Warszawy, MPO na bieżąco będzie podejmowała działania ograniczające uciążliwości generowane przez DZO zlokalizowany przy ul. Sosnkowskiego.

Warto przypomnieć, że z pisma m.st. Warszawy do Fundacji z grudnia 2008 r. wynika, że podjęte zostały działania w celu opracowania wniosku o uzyskanie warunków zabudowy dla obiektów MPO, które będę zlokalizowane na terenie oddalonym od osiedli mieszkaniowych i nie będą uciążliwe dla mieszkańców miasta. Miasto założyło wówczas, że do roku 2009 nastąpi pozyskanie nowej nieruchomości. 

Pobierz: odpowiedź m.st. Warszawy z dnia 22 sierpnia 2012 r. i 29 grudnia 2008 r.
28 sierpnia 2012

 

RPO w sprawie problemów związanych z legalizacją samowoli budowlanej

Dnia 30 lipca br. Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie wątpliwości związanych z instytucją legalizacji samowoli budowlanej, która została wprowadzona ustawą z dnia 27 marca 2003 roku o zmianie ustawy – Prawo budowlane i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718 ze zm.).
W celu legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu, inwestor zobowiązany jest przedstawić zaświadczenie o zgodności tegoż obiektu z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym oraz uiścić opłatę legalizacyjną.
Przed wprowadzeniem tej instytucji jedyną sankcją za samowolę była rozbiórka obiektu. RPO wskazuje na słuszność nowej regulacji – rozbiórka obiektu, jako sankcja zbyt dotkliwa i orzekana bezwarunkowo, nie jest konieczna dla właściwego zabezpieczenia interesu publicznego, pod warunkiem, że dany obiekt nie narusza takich wartości jak środowisko, bezpieczeństwo ludzi i mienia czy ład przestrzenny.

Zarzuty Rzecznika nie są skierowane przeciwko samej wysokości opłaty legalizacyjnej (która wynosi pięćdziesięciokrotność kary za nieprawidłowości stwierdzone podczas obowiązku kontroli obiektu budowlanego oddawanego do użytkowania). Jak wskazuje Rzecznik, sankcja ta powinna stanowić przeciwwagę dla działania niezgodnego z prawem, tzn. dla niespełnienia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę albo obowiązku zgłoszenia. Podstawowe wątpliwości Rzecznika dotyczą terminu uiszczenia opłaty legalizacyjnej oraz możliwości jej umorzenia bądź rozłożenia na raty.

Zdaniem Rzecznika 7-dniowy termin na uiszczenie opłaty jest stanowczo zbyt krótki – faktyczna możliwość zapłaty tak wysokiej sumy w tak krótkim terminie jest realna jedynie dla osób zamożnych. Rzecznik powołuje się na przykład budynku mieszkalnego jednorodzinnego, gdzie wysokość takiej opłaty wynosi 50.000 zł. Uchybienie terminu powoduje utratę możliwości uiszczenia tej opłaty, a po stronie organu aktualizuje się obowiązek wydania decyzji o nakazie rozbiórki. Zdaniem Rzecznika wydłużenie tego terminu do 6 miesięcy, a nawet do roku, nie spowoduje złagodzenia surowości sankcji a jednocześnie stworzy realne szanse na jej realizację.
 

Na podstawie analizy dotychczasowego orzecznictwa Rzecznik wskazuje na problem związany z możliwością umorzenia opłaty bądź rozłożenia jej na raty. Sądy stoją na stanowisku, iż w obecnym stanie prawnym przepisy odsyłające zawarte w art. 49 ust. 2 i art. 59g ust. 5 ustawy – Prawo budowlane nie pozwalają na przyjęcie rozwiązania, iż udzielanie ulg i umorzeń może następować na podstawie Ordynacji podatkowej (art. 67a § 1 pkt 1 i 3) – co potwierdza sam Rzecznik. Jednocześnie jednak przytacza wyrok WSA w Warszawie (z dnia 22 listopada 2010 roku, sygn. akt V SA/Wa 896/10), w którym sąd przyjął, iż do opłaty legalizacyjnej można zastosować odpowiednie przepisy o karach przewidzianych w prawie budowlanym dotyczące możliwości umorzenia kary w całości bądź w części.

W podsumowaniu RPO ponownie podkreśla zaistniałą dysproporcję pomiędzy terminem uiszczenia opłaty legalizacyjnej w pełnej wysokości, a faktyczną możliwością jej zapłaty przez mniej zamożną część społeczeństwa oraz wskazuje na potrzebę bardziej precyzyjnego uregulowania ulg i umorzeń dotyczących tej opłaty.

Opracowała Katarzyna Zawada
20 sierpnia 2012 r.